ردیابی منشا گاو مدرن تا یک گله

نژاد گاو

یک مطالعه ژنتیکی درزمینه­­ ی گاو، ادعا کرده‌است که همه گاوهای اهلی از یک گله گاو وحشی که ۱۰,۵۰۰ سال پیش زندگی می‌کردند انشعاب پیدا کرده ­اند.

یک  تیم ژنتیکدان از موزه ملی تاریخ طبیعی در فرانسه, دانشگاه ماینتس آلمان و UCL در انگلستان، استخوان‌های گاو اهلی را در مناطق باستانی ایران پیدا کرده و سپس آن را با گاوهای مدرن مقایسه کردند. آن‌ها با مدلسازی به وسیله شبیه سازی کامپیوتری، به دنبال تاثیر سناریوهای مختلف تاریخ جمعیت در ایجاد تفاوت در توالی های DNA  گشتند.

این تیم متوجه شد که تفاوت‌هایی که بین دو گروه وجود دارد تنها در صورتی بوجود خواهد آمد که تعداد نسبتاً کمی از حیوانات (تقریباً ۸۰ تا)از گونه‌های منقرض‌شده گاو وحشی که به نام گاو آراکس شناخته شده‌است, اهلی  شده‌ و سپس در سراسر اروپا و آسیا پراکنده شده باشند. این گله ها پس از آن به ۱.۴ میلیارد گاو که توسط سازمان ملل متحد در اواسط سال ۲۰۱۱ برآورد شده‌است, تبدیل شدند.

فرآیند جمع‌آوری داده‌ها مشکل بود. نویسنده اصلی این مطالعه در یک خبر رسمی گفت: (( استخراج توالی های DNA قابل اعتماد از بقایای یافت‌ شده در محیط‌های سرد یک کار همیشگی است. به همین دلیل ماموت­ ها جزو اولین گونه­­ هایی بودند که DNA آنها خوانده شد. اما بدست آوردن توالی های DNA قابل اعتماد از استخوانهای یافت شده در مناطق گرمسیری بسیار سخت تر است. زیرا دما، برای سالم ماندن DNA بسیار حیاتی است. این به این معنا بود که باید بسیار مراقب می بودیم تا درنهایت تنها DNA  گله های زنده یا به تازگی مرده را نخوانیم.))

این تحقیق اطلاعات مفیدی برای مطالعه­ ی تاریخ اهلی کردن دارد. مارک توماس ژنتیسین و نویسنده­ ی این تحقیق میگوید:(( جمعیت این گله(اولیه) به طرز تعجب­ آوری کم است. از بقایای باستان‌شناسی می‌دانیم که نیاکان وحشی گاو امروزی در سراسر آسیا و اروپا رایج بوده‌اند. بنابراین فرصت‌های زیادی برای گرفتن و اهلی کردن آن‌ها وجود داشته است.))

با این حال، این آمار با تحقیقات موجود در مورد این موضوع همخوانی دارد. ژان – دنیس که یک باستان‌شناس زیستی و نویسنده در این مطالعه است، در اینباره گفت: ((تعداد کمی از اجداد گاوها با مناطق محدودی که باستان شناسان مدارک مرتبط با اهلی شدن گله های اولیه را بدست آوردند منطبق است. این مناطق محدود را می‌توان با این واقعیت توضیح داد که پرورش گاو، برخلاف پرورش بز(دام سبک)، برای جوامع متحرک گذشته که یکجانشین نبودند (تنها برخی از آن‌ها در آن زمان در خاور نزدیک یکجانشین بودند) بسیار دشوار بوده است.

آشنایی با انواع نژاد گوسفند

نژاد گوسفند

 زمانی که صحبت از حیوانات اهلی باشد گوسفند از اولین مواردی است که به ذهن میرسد.

گوسفند پستانداری از راسته جفت‌سم‌سانان، از گروه نشخوارکنندگان و از خانواده گاوسانان است، به گوسفند نر، قوچ و به گوسفند ماده، میش و به فرزندشان، بره گفته می‌شود.

به دلیل تمایز در نوع پشم، میزان زاد و ولد، شیردهی، تفاوت غریزه زندگی و کار گروهی و بسیاری از ویژگی‌های دیگر که ازنظراقتصادی برای زندگی انسان‌ها مفید و موثر بوده اند؛ گوسفند از اولین حیواناتی بود که انسان تصمیم به اهلی کردن آن گرفت .

اهمیت گوسفند در زندگی اقتصادی و روزمره انسان تا حدی است که با استفاده از شیوه های پرورشی و اصلاحی مختلف امروزه بیش از 200 نژاد مختلف گوسفند شامل گوسفندان ترکیب نژادی داریم.

چرا باید نژاد گوسفندان را بدانیم؟

برای پرورش هر دامی ابتدا نیاز است که به شناختی کلی و همه جانبه از آن دام دست پیدا کنیم و سپس با شناخت نژاد های مختلف دام مورد نظر بهترین شرایط را برای پرورش دام خود ایجاد کنیم همچنین با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی و امکانات خود به انتخاب دام مناسب برای پرورش بپردازیم . حتما شما هم می دانید که برخی نژاد گوسفند برای مناطق خاصی هستند و تنها در شرایط آب و هوایی مخصوص به خود امکان زندگی کردن را دارند. البته ممکن است یک نژاد در یک منطقه برخلاف شرایط آب و هوایی زنده بماند اما بازدهی خوبی برای دامدار نخواهد داشت

گوسفندان از منظر اقتصادی حتی در جوامع مدرن اهمیت زیادی دارد و به صورت‌های مختلف برای افراد سودآوری می‌کند؛ برای ذکر مثال از کاربردهای متفاوتی که گوسفندان برای انسان‌ها دارد که زندگی اقتصادی افراد زیادی را می‌چرخاند به موارد زیر می‌توان اشاره کرد.

  • پشم
  • شیر
  • گوشت
  •  پوست

تقسیم بندی نژاد گوسفندان

گوسفندان براساس چند معیار در دسته‌های متفاوت نژادی قرار می‌گیرند. دسته بندی نژادی در میان گوسفندان ایرانی از این عوامل پیروی می‌کند:

گوسفند افشاری
نژاد افشاری

نژادهای چند قلو زا

نژاد چند قلو زا بهترین نژاد گوسفندان هم در میان نژادهای ایرانی وهم جهانی است. این گوسفندان توانایی آن را دارند که به طور همزمان در یک شکم چندین بره به دنیا بیاورند و به همین جهت فروش آن‌ها نسبت به دیگر نژادها درآمدزاتر است و به از این رو همیشه پرطرفدار بوده است.
این گوسفندان توانایی زایش بین دو تا شش بره را دارند؛ البته شرایط دیگری همچون رعایت موارد بهداشتی، تغذیه و سن در چند قلو زایی این نژاد هم موثر است و همچنین در توان شیردهی آن‌ها هم نقش دارد. با داشتن نژاد اصیلی از گوسفندان چند قلو زا و رعایت نکات مهم در پرورش آن‌ها می‌توانید در زمان کم سرمایه خود را چند برابر کنید.

گوسفند مرینوس
نژاد مرینوس

نژادهای پشمی

این نژاد از جهت پشم و پوست خود مورد توجه قرار می‌گیرند و عموما پشم‌ها پرپشت و متراکمی دارند که در صنعت پارچه و پوشاک استفاده می‌شود. البته نوع پشم این گوسفندان میتواند از نظر ضخامت باهم متفاوت باشد که در نتیجه به تولید پارچه های متفاوت منجر میشود

گوسفند رومانوف
نژاد رومانوف

نژادهای گوشتی

نژادهای گوشتی از نظر تأمین گوشت در بازار مورد توجه قرار می‌گیرند، به خصوص در ایران که گوشت این حیوان محبوب است و با وجود اینکه درصد پروتئین و کالری آن با گوشت گوساله یکسان است اما به دلیل طبع گرمی دارد اکثر خریداران به گوشت گوسفند تمایل دارند. در این دسته نژاد هایی اهمیت دارند که زود وزن بگیرند و از لحاظ پرواربندی مناسب باشند.
نژادهای سنگسری، مغانی، سنجابی، تالشی فشندی، زندی و شال از جمله نژادهایی هستند که گوسفندانی پر گوشت به بار می‌آورند و هیکل بزرگتری هم دارند؛ برای مثال بره‌های نژاد مغانی در زمان تولد چهار کیلو وزن دارند که در زمان شیردهی 22 کیلو وزن می‌گیرند.

نژاد قره گل

نژادهای پوستی

نژادهای پوستی در تولید پوشاک طرفداران زیادی دارند و جز تولیدات بسیار گران قیمت هم محسوب می‌شوند. برای نژادهای پوستی، دوره بره بودن اهمیت بیشتری دارند و بره‌های قره گل که نژاد ایرانی هستند، از بهترین و مرغوب‌ترین نژاد گوسنفدان برای استفاده از پوست هستند.

اسامی نژادهای مختلف گوسفند در ایران و جهان

گوسفند نژاد ایرانی

نژادهای گوسفند دوقلو زایی

گوسفند افشاری

گوسفند مهربان

گوسفند شال

نژادهای گوسفند پشمی

گوسفند ماکویی

گوسفند کرمانی

 نژادهای گوسفند گوشتی

گوسفندسنگسری

گوسفند سنجابی

گوسفند مغانی

گوسفند زل

گوسفند تالشی

گوسفند شال

گوسفند فشندی

گوسفند زندی

نژاد گوسفندی پوستی

گوسفند نژاد قره گل

گوسفند نژاد خارجی

گوسفندان نژادهای زایشی- گوشتی

گوسفند نژاد رومانف

نژادهای پشمی گوسفندان

گوسفند نژاد مرینوس

گوسفند نژاد تایلس

گوسفند نژاد رامبویه

گوسفند نژاد دبویلت

نژادهایی با پشم نسبتاً ظریف

گوسفند نژاد دورست

گوسفند نژاد فنلاندی

گوسفند نژاد همشایر

گوسفند نژاد مونتادال

گوسفند نژاد آکسفورد

گوسفند نژاد شروپ شایر

گوسفند نژاد سات داون

گوسفند نژاد سافولک

گوسفند نژاد تونس

گوسفندان نژادهای پشم دراز

گوسفند نژاد کاتسولد

گوسفند نژاد لایسستر

گوسفند نژاد لینکلن

گوسفند نژاد رامنی

گوسفندان نژادهای پشم تلاقی یافته

گوسفند نژاد کلمبیا

گوسفند نژاد کوریدال

گوسفند نژاد پاناما

گوسفند نژاد راملدال

گوسفند نژاد تارگی

گوسفند نژاد بدون دم

گوسفند نژاد سوت دال

گوسفندان با نژادهای پشم قالی

گوسفند نژاد صورت سیاه‌ اسکاتلند

بهترین نژاد گوسفند

همانطور که در ابتدای مقاله اشاره شد بهترین نژاد گوسفند بسته به اهداف دامدار مشخص می شود، اما به هر جهت در ادامه برای هر چشم انداز پرورشی بهترین و پربازده ترین گوسفندان ایران را معرفی خواهیم کرد:

نژاد افشاری(دوقلوزا)

نژاد افشاری یکی از نژاد های بسیار خوب و دوقلوزای ایرانیست که از ذخایر ژنتیکی مهم در میان نژاد های گوسفند ایرانی است. این نژاد بیشتر در زنجان یافت می شود و با ویژگی‌ها و قابلیت‌های مختلفی که داراست، در دسته دام‌های گوشتی و شیری قرار می‌گیرد.

از ویژگی های ممتاز این گوسفندان علاوه بر میزان بالای دوقلوزایی میتوان به مقاومت در برابر انواع بیماری ها، رشد سریع، تولید شیر پر چربی و قابلیت تطابق با اقلیم های مختلف به خصوص سرد اشاره کرد.

نژاد ماکویی(پشمی_گوشتی)

گوسفند ماکویی اغلب به رنگ سفید شناخته میشود و به دلیل کیفیت بالای پشم، از آن بعنوان بهترین پشم رنگرزی و ساخت فرش استفاده می شود، میزان تولیدات پشمی این نژاد به طور متوسط برای قوچ بالغ حدود 3 الی 5.2 کیلوگرم و نیز برای بره های نژاد ماکویی حدودآ 850 تا 1100 گرم تخمین زده شده است. گوسفندان این نژاد همچنین از نظر صفات بدنی نیز شاخص بوده و افزایش وزن خوبی در دوران پرواربندی دارد از این رو به عنوان نژاد گوشتی نیز شناخته میشوند.

مناطق کوهستانی با آب و هوای معتدل را می توان زیست بوم اصلی این نژاد در نظر داشت به همین خاطر در شهرستان مرند پرورشاین گوسفند رواج بسیار دارد.

نژاد زل

این گوسفندان در دسته ی نژاد گوشتی قرار میگیرند که با ژنتیک خاص، فنوتیپی منحصر به فردی نیز دارند که در میان تمام نژاد ها کمترین میزان دنبه را داشته و بازدهی بالایی در تولید گوشت دارند. به جای دنبه دارای ‌دمی بصورت دنبالچه باریک متشکل از 7 مهره با طولی بین 10الی 12 سانتی متر هستند، چربی در لابه لای گوشت این حیوان تشکیل میشود که باعث کیفیت آن شده. همچنین دست و پای باریک و بلند و وزن کم این گوسفند توانایی راه پیمایی های طولانی برای آن را فراهم نموده. نژاد زل جزو نژادهای بومی استان مازندران است.

نژاد قره گل

نژاد قره گل یک نژاد قدیمیست که در سنگ نوشته های کهن نیز اثری از حضور آن میتوان یافت و بیشتر بخاطر پوست مرغوب و حلقه حلقه مانندی که دارد شناخته میشود.نام این گوسفند از روستایی با همین عنوان (Karakul) گرفته شده است. گوسفندان قره گل دارای جثه ای متوسط و دنبه ای بزرگ می باشند که پر از چربی است. گوسفندان این نژاد تحمل بالایی نسبت به اختلاف دمایی دارند، به صورتی که گرمای 45درجه و سرمای -30 درجه را نیز تحمل میکنند و از این رو در اکثر شرایط اقلیمی قادر به پرورش آنها هستید اما برای پرورش در شرایط گرم و خشک بسیار مناسب هستند.

سخن پایانی

به صورت کلی پرورش دام سبک به خصوص گوسفند به دلیل گرایش بازار به گوشت گوسفندی، درصد بالایی از صنعت دامداری را به خود اختصاص داده است، همچنین به دلیل حضور گسترده عشایر در صنعت دام و به دلیل سهولت جابه جایی دام سبک، پرورش این دام برای این دسته از دامداران نیز اهمییت بالایی دارد. از این رو آشنایی با نژادهای مختلف گوسفند و مزایا و معایب آن برای دامپروران دام سبک بسیار حائز اهمییت است.

فارموژن ارائه دهنده ی خدمات ژنومیک در زمینه دام آماده ی خدمت رسانی به دامپروران عزیز می باشد.

دانستنی های شیر خام و شیر پاستوریزه

پاستوریزاسیون فرایندی است که در آن با گرما دادن عمر مفید شیر گاو را افزایش داده و خطر ابتلا به بیماری های میکروارگانیسم که شیر خام می تواند سبب آن شود را کاهش می دهد. نتیجه این گرما دادن کاهش تعداد اندکی از ویتامین ها است که در میزان ارزش غذایی آن تاثیر چندانی ندارند. روش یکسان سازی نیز گویچه های چربی چسبیده به هم را از هم جدا می کند و هیچ اثر سوئی بر سلامت شیر ندارد

انواع پاستوریزاسیون:

در حالت اول، شیر را به مدت حداقل 30 دقیقه و در دمای 145 درجه فارنهایت (63 درجه سانتی‌گراد) حرارت می‌دهند.

در حالت دوم، شیر را با دمای بالا اما در مدت زمان کوتاه‌تر حرارت می‌دهند. به این روش “HTST” می‌گویند. در این حالت شیر را به مدت 15 ثانیه در دمای 161.1 درجه فارنهایت (73 درجه سانتی‌گراد) حرارت می‌دهند.

در حالت سوم، دما فوق‌العاده بالاست و به این روش “UHT” می‌گویند. در این حالت شیر را به مدت 2 ثانیه در دمای 280 درجه فارنتهایت (138 درجه سانتی‌گراد) حرارت می‌دهند.

سازمان غذا و داروی ایالت متحده آمریکا (FDA) و مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها در آمریکا (CDC) می‌گویند که پاستوریزه کردن ارزش غذایی شیر را پایین نمی‌آورد بلکه آنزیم‌های خاصی را غیرفعال می‌کند و البته سطح تعداد کمی از ویتامین‌ها مانند ویتامین ث کاهش می‌یابد اما باید به خاطر داشته باشید که شیر منبع اصلی ویتامین ث به حساب نمی‌آید.

فواید شیر

مصرف شیر خام می تواند با کاهش خطر ابتلا به آسم در کودکان، اگزما و آلرژی همراه باشد با این حال مطالعات نشان می دهد که این نتایج چندان ماندگاز و تعیین کننده نیستند.

اگر چه مصرف شیر خام به نسبت شیر فراوری شده ریسک بالاتری دارد اما در گاوهای سالم شیر هیچ باکتری مضری نداشته و در صورتی که طی دوشیدن گاو، حمل و یا ذخیره سازی آن هم آلوده نشود می توان شیر را با خیال راحت و بدون نیاز به هیچ فرایندی میل کرد.

نوشیدن شیر خام می تواند بی خطر باشد اما گاهی یک عفونت ساده هم ممکن است عواقب جدی در پی داشته باشد. اکثر مردم با سیستم ایمنی ضعیف مانند کودکان و یا افراد مسن مستعد ابتلا به بیماری های شدید ناشی از نوشیدن شیر خام هستند. در نهایت باید گفت که هیچ شواهدی برای تضمین مصرف شیر خام وجود ندارد و همیشه احتمال آلودگی به باکتری ها در شیر وجود دارد.

جوشاندن شیر قطعا احتمال حضور باکتری‌ها را کم می‌کند اما اگر می‌خواهید با اطمینان 100 درصد شیر بنوشید، از انواع شیر پاستوریزه استفاده کنید. اگر اصرار به جوشاندن شیر محلی در منزل دارید، شیر را روی حرارت ملایم قرار دهید و خیلی آرام شیر را هم بزنید تا حرارت به شکل یکنواخت در کل شیر پخش شود. پس از ظاهر شدن حباب‌های ریز  شعله را کم کرده و بگذارید تا در حرارت پایین و در حالت جوش به مدت 20 دقیقه بماند.

مجوز صادرات ۳۰۰ هزار راس دام غیر مولد صادر شد

وزیر جهاد کشاورزی مجوز و دستورالعمل صادرات ۳۰۰ هزار راس دام غیر مولد عشایر کشور را ابلاغ کرد.

فارموژن به نقل از ایسنا، بر اساس این دستورالعمل، اتحادیه تعاونی های عشایری دامداران متحرک ایرانیان به عنوان مباشر شرکت پشتیبانی امور دام برای صادرات دام سبک غیرمولد عشایر با رعایت پروتکل سازمان دامپزشکی کشور تعیین شده است.

سازمان دامپزشکی کشور موظف است حداکثر ظرف ۴۸ ساعت نسبت به صدور گواهی لازم در مبدأ قرنطینه نگهداری توسط مباشر اقدام کند و سازمان امور عشایر ایران نیز به عنوان دستگاه ناظر بر فرآیند صادرات دام عشایر نظارت می کند.

همچنین بر اساس دستورالعمل ابلاغی، صادرات ۳۰۰ هزار راس دام عشایر با رعایت برنامه زمان بندی مرحله ای به صورت ۵۰ هزار راس در هر مرحله که سه مرحله آن قطعی بوده و مراحل بعد نیز منوط به بررسی آثار اقتصادی صادرات دام زنده بر قیمت گوشت در داخل کشور است و مبادی خروجی دام نیز براساس یک خروجی به ازای هر یک کشور خارجی (مقصد صادرات) تعیین شده است.

براساس اعلام سازمان امور عشایر، پرداخت وجه دام زنده خریداری شده به دامدار نیز توسط مباشر به صورت علی الحساب و مبتنی بر قیمت تعیین شده شورای قیمت گذاری و اتخاذ سیاست های حمایت محصولات اساسی کشاورزی و تسویه حساب نهایی نیز پس از تکمیل فرایند صادرات صورت خواهد گرفت.

مدت زمات اعتبار این مجوز تا پایان سال جاری تعیین شده و مسئولیت صدور مجوز و کنترل بازار برعهده شرکت پشتیبانی امور دام کشور است و سایر اتحادیه ها و تشکل های دامی نیز مجاز هستند در صورتی که متقاضی صادرات دام باشند، با رعایت این شرایط تقاضای خود را به شرکت پشتیبانی امور دام کشور ارائه کنند.

افزایش 40 درصدی عرضه دام در کشتارگاه‌ها

مقایسه عملکرد کشتارگاه‌های رسمی کشور در شهریور ۱۴۰۰ با ماه مشابه سال ۱۳۹۹ نشان‌دهنده افزایش ۴۰ درصدی مقدار عرضه گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی کشور است.

به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از مرکز آمار،‌ نتایج طرح آمارگیری کشتار دام کشتارگاه‌های رسمی کشور در ماه شهریور سال جاری منتشر شد.

بر اساس نتایج این طرح، وزن گوشت قرمز عرضه‌شده انواع دام‌های ذبح‌شده در کشتارگاه‌های رسمی کشور در شهریور ۱۴۰۰ جمعاً ۵۵٬۸۷۵ تن گزارش شده، که سهم گوشت گاو و گوساله بیش از سایر انواع دام بوده است.

بر اساس نتایج این آمارگیری، گوشت گاو و گوساله با ۲۹٬۰۰۵ تن، ۵۱٫۹ درصد از وزن کل گوشت قرمز عرضه‌شده را به خود اختصاص داده است. گوشت گوسفند و بره با ۲۲٬۰۵۳ تن، بز و بزغاله با ۳٬۸۳۵ تن، و سایر انواع دام با ۹۸۲ تن، به‌ترتیب ۳۹٫۵ درصد، ۶٫۹ درصد و ۱٫۷ درصد از وزن کل گوشت قرمز عرضه شده را به خود اختصاص داده‌اند.

مقایسه عملکرد کشتارگاه‌های رسمی کشور در شهریور ۱۴۰۰ با ماه مشابه سال ۱۳۹۹ نشان‌دهنده افزایش ۴۰ درصدی مقدار عرضه گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی کشور است. مقدار عرضه گوشت در شهریور ۱۴۰۰ نسبت به ماه مشابه سال ۱۳۹۹ برای گوسفند و بره ۷۱ درصد، برای بز و بزغاله ۳۷ درصد، برای گاو و گوساله ۲۳ درصد، برای گاومیش و بچه‌گاومیش ۳۰ درصد، و برای شتر و بچه‌شتر ۳۹ درصد افزایش داشته است.

همچنین نتایج حاصل از این طرح آمارگیری نشان می‌دهد که مقدار عرضه گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی کشور در شهریور ۱۴۰۰ نسبت به ماه قبل (مرداد) در حدود ۳٫۷ درصد افزایش داشته است.

آیا میدانستید تعداد سلول های سوماتیک شیر با ورم پستان رابطه مستقیم دارد؟

ورم پستان

بيماري ورم پستان نوعي واکنش التهابي است که با افزايش سلولهاي سوماتيک به عنوان شاخص بيماري، همراه است. در اثر اين بيماري، صنعت شير متحمل خسارات اقتصادي فراواني مي شود و تهديدي جدي براي سلامت مصرف کنندگان به همراه دارد.  تغيير تركيبات شير (افزايش ميزان سديم، کلر، سرم آلبومين، ايمنوگلبولين ها) و انواع آنزيمهاي پروتئوليتيک (پلاسمين، انواع کاتپسين، الاستاز)، ساير آنزيم ها ( ليپاز، -bگلوكورونيداز، كاتالاز ) و کاهش لاکتوز، کازئين و چربي از آثار اين بيماري به شمار مي آيند. از آنجايي که از طريق فرآيندهاي حرارتي که امروزه مورد استفاده قرار مي گيرند، نمي توان آنزيمهاي فوق را غير فعال نمود، در نتيجه حضور و فعاليت آنها در شيرخام بر کيفيت و ماندگاري فرآورده هايي مانند ماست، شيرخشک، شير نوشيدني پاستوريزه و استريل موثر است، در ضمن اين آنزيمها از طريق هيدروليز کازئين، موجب افت بهره پنيرسازي نيز مي شوند. به همين علت است که به منظور بهبود کيفيت شيرخام و فرآورده هاي حاصله، پيشگيري و کنترل بيماري ورم پستان در سطح دامداري از اهميت ويژه اي برخوردار است.

با بررسی ژنتیک دام ها و توجه به امتیاز سلول های سوماتیک در کاتالوگ اسپرم یا مشخصات ژنتیکی دام ماده، می توان با لقاح هوشمندانه میزان سلول های سوماتیک در نسل های آینده را به راحتی کاهش داد.

سلول های سوماتیکی (Somatic cell) چه هستند و چه کاری انجام می دهند؟

SOMA در زبان یونانی به معنای بدن است و لذا سلول های سوماتیکی به مفهوم سلول هایی با منشاء بدنی است. حتی اگر کارتیه گاو به عفونتی مبتلا نباشد هم سلول های بدنی در شیر وجود دارند. بنابراین وجود سلول های بدنی با تعدادی کمتر از 100000 در هر میلی لیتر شیر امری طبیعی بوده و مربوط به سلول های پوششی مجاری و آلوئول های پستانی است. حال اگر SCC بیش از 100000 باشد، به احتمال زیاد آن کارتیه عفونی شده است. هنگامیکه SCC بین 100000 تا cells/ml 199999باشد، وجود عفونت را تنها می توان از طریق تست باکتریولوژیکال تشخیص داد. تحقیقات نشان داده است که اگر SCC به بیش از 400000 برسد، 90 درصد کارتیه مبتلا شده است.

اسکورخطی سوماتیک سل کانت (Linear Somatic Cell Score) چیست و چه کاربردی دارد؟

تحقیقات پیشرفته برای نشان دادن اثرات SCC نشان داد که دقیق ترین روش برای این کار بیان کردن تعدادSCC به صورت لگاریتمی است.     

محاسبه میانگین شمار سلول های بدنی ماهیانه به صورت اسکور خطی، نشان دهنده مقدار واقعی شیر از دست رفته در اثر ورم پستان و مدیریت دقیق تر ورم پستان در گله است. در امتیازبندی سوماتیک سل کانت، تعداد سلول های سوماتیکی را در 10 اسکور دسته بندی می کنند و بر اساس مطالعات صورت گرفته هر اسکور دارای تفسیر مخصوصی است که می تواند راهکارهای لازم برای یک مدیر فارم را ارائه نماید. (وراثت پذیری اسکورخطی شمار سلول های بدنی، بین 0.06 تا 0.13 متغیر است و همبستگی ژنتیکی بین اسکورخطی و ورم پستان حدود 0.7 تخمین زده شده است. بنابراین اسکور خطی سوماتیک سل کانت می تواند به عنوان ابزاری در اکثر شاخص های انتخاب برای انتخاب غیر مستقیم در مقابل ورم پستان بکار رود.

مرکزی برای اصلاح نژاد گاو در کرج/خوراک کمتر شیر و گوشت بیشتر

فارموژن به نقل از ایسنا/البرز مدیر مرکز بایوفارم جهاد دانشگاهی گفت: این مرکز تا چهار سال آینده ۲۰۰۰ رأس گاو اصلاح نژاد شده خواهد داشت.

 که در زمینه تولید جنین در حیوانات مزرعه ای فعالیت می کند، تکثیر گاوها با نژاد برتر را باعث نصف شدن هزینه های تولید شیر عنوان کرد.

محمد مهدی نادری در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به فعالت مرکز بایوفارم در زمینه تولید جنین حیوانات مزرعه‌ای گفت: اکنون ۳۰۰ رأس نژاد برتر گاو در مزرعه مرکز تولید جنین البرز نگهداری می‌شوند.

نادری افزود: به عنوان اولین مرکز اصلاح نژاد گاوها در کشور با فناوری تولید آزمایشگاهی جنین در مرکز تحقیقاتی جهاد دانشگاهی،  چشم اندازمان تا چهار سال آینده تولید ۲۰۰۰ رأس گاو با نژاد برتر است.

وی توضیح داد: اصلاح نژاد دام با تکنیک تولید آزمایشگاهی جنین به این معناست که گاوهای برتر در مرکز جمع شده‌اند و از آنها جنین تولید می‌شود. با هدف اینکه این جنین در گاوهای معمولی کاشته و تکثیر شود که این اقدام سرعت تکثیر نژاد برتر را چند برابر می کند.

وی ادامه داد:  قبلا این گاوها وارد می شد که واردات آن هزینه‌های زیادی داشت. بنابراین این روش تکثیر، ارزش افزوده بالایی را به همراه دارد و حدود یک دهم قیمت واردات هزینه بر است.

وی در مورد مزیت‌های اصلاح نژاد دام‌ها گفت: برخی نژادها چربی شیرشان دو برابر است.  هزینه‌های نگهداری آنها پایین تر است و در کل به قدری ارزشمند است که دامدار حاضر است برایش هزینه کند.  برخی نژادها در لاین دو منظوره هم گوشت خوب و هم چربی شیر بالایی دارند در لاین گوشتی هم گاوها با وجود داشتن خوراک معمولی، وزن گیری خیلی خوبی دارند.

مدیر مرکز بایوفارم جهاد دانشگاهی اضافه کرد:  اصلاح نژاد گاوها برای دامداران از لحاظ ارزش افزوده گاوها برای فروش و همچنین نصف شدن هزینه‌های تولید سودمند است به گونه‌ای که با نصف تعداد گاوها معمولی می‌توان به همان میزان تولید داشت.

آیا میدانستید ستون فقرات تغذیه گاوهای شیری علوفه است؟

علوفه گاو شیری مواد مغذی و فیبر موثر مورد نیاز گاو برای افزایش هضم پذیری کل جیره را تأمین می‌کند چرا که شکمبه نشخوارکننده‌ها برای خوردن علوفه طراحی شده است و علوفه، پایه جیره گاوهای شیری به منظور  دستیابی به تولید بالا، سلامت گاو، عملکرد مفید و بازده بالا در گله می‌باشد

شکمبه نشخوارکننده‌ها برای خوردن علوفه طراحی شده است و کیفیت علوفه گاو شیری بر پایه دستیابی به تولید بالا، سلامت، عملکرد مفید و بازده بالا در گله گاو شیری می‌باشد. اغراق نیست اگر بگوئیم کیفیت علوفه می‌تواند به موفقیت یا عدم موفقیت جیره گاو شیری به عنوان خوراک دام کامل منجر شود. ترکیبات، هضم پذیری و شکل فیزیکی علوفه عملکرد گاو را محدود می‌کند.

مشخصات یک علوفه ایده آل:

تولید بالا
قابلیت هضم زیاد
فیبر کم
پروتئین بالا

متاسفانه امروزه به دلیل قیمت بالای علوفه و کیفیت پایین آن، دامداران بیشتر به سمت افزایش کنسانتره در تغذیه دام های خود روی آورده اند، که همین موضوع موجب کاهش تولید شیر در دام های آنها می شود.

دامداران نکات بهداشتی را جدی بگیرند

رئیس اداره نظارت برامور حیات وحش اداره کل حفاظت محیط‌زیست مازندران گفت: طاعون نشخوارکنندگان کوچک که حدود یک ماه پیش در بخش‌هایی از زیستگاه‌های حیات وحش در غرب مازندران مشاهده شد و تلفاتی به جا گذاشت در حال حاضر کنترل شده است، اما رعایت برخی نکات توسط دامداران برای پیشگیری از ابتلای دام‌ها به این بیماری ضروری است.

فارموژن به نقل از دامیران :کوروس ربیعی با بیان این که تلفاتی ناشی از شیوع طاعون نشخوارکنندگان کوچک در مازندران مشاهده شده است، اظهار کرد: از میانه‌های شهریور تا پایان تابستان یعنی طی حدود ۲ هفته در منطقه دلیر چالوس که حد فاصل زیستگاه طالقان و منطقه کلاردشت در مازندران است، ۷ رأس کل و بز تلف شدند که علائم ابتلا به طاعون بزی یا طاعون نشخوارکنندگان کوچک در لاشه‌های آن‌ها مشاهده شده بود.

پس از یافتن این لاشه‌ها نمونه‌برداری برای تشخیص بیماری انجام شد و در اختیار دامپزشکی قرار گرفت تا دلیل قطعی تلف شدن این حیوانات مشخص شود. نتیجه آزمایش‌ها نیز تأیید می‌کرد که این حیوانات بر اثر ابتلا به طاعون نشخوارکنندگان کوچک با نام اختصاری PPR مبتلا شده بودند. همکاران ما در منطقه طالقان نیز مواردی از تلفات حیوانات بر اثر این بیماری را مشاهده کرده بودند.

پس از مشاهده این موارد با توجه به قابل انتقال بودن بیماری به دام‌های اهلی، گله‌های دام سبک که در این زیستگاه حضور داشتند بلافاصله با هدف جلوگیری از انتقال بیماری از زیستگاه خارج شدند.

رئیس اداره نظارت برامور حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران خاطرنشان کرد: با توجه به گستردگی منطقه و اقدام به موقع برای خارج کردن دام‌های سبک خوشبختانه جلوی افزایش تلفات گرفته شد. از ابتدای مهر تا کنون نیز پایش‌های متعددی در زیستگاه‌های مختلف استان انجام شد، اما خوشبختانه مورد جدیدی از تلف شدن حیوانات دیده نشد.

در حال حاضر طبق مشاهده‌ها، این بیماری از نقطه کانونی خارج نشده و به نظر می‌آید کنترل شده است، اما توصیه می‌شود دامداران نسبت به واکسینه کردن دام‌های خود اقدام کنند و همچنین با جدا کردن آبشخور دام‌های اهلی در زیستگاه‌های طبیعی، احتمال شیوع این بیماری را کاهش دهند.

بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک در سال ۱۳۹۴ حدود ۲۰۷رأس از وحوش و در سال ۱۳۹۷ حدود ۲۸ رأس کل و بز وحشی را در منطقه شکار ممنوع طالقان تلف کرده بود.

این بیماری که با عنوان «طاعون بزی» نیز شناخته می‌شود، یک بیماری کشنده حاد با واگیر بسیار بالاست که نشخوارکنندگان کوچک و شترها را درگیر می‌کند. علائم این بیماری تب، ترشحات چشم و بینی، تورم دهان، اسهال، ذات‌الریه همراه با سختی تنفس بوده که گاهی منجر به مرگ نیز می‌شود. عامل بیماری موربیلی ویروس از خانواده پارامیکسوویریده است. بیماری PPR جزء فهرست بیماری‌های مهم در سازمان جهانی دام (OIE) است و کشورها موظف هستند که در صورت وقوع، بیماری را به این سازمان گزارش کنند.

آیا می‌دانستید گاوها همواره به سمت شمال می‌ایستند؟!

محققان آلمانی دریافتند گاوها با تشخیص میدان مغناطیسی کره زمین همواره به سمت شمال می‌ایستند.

فارموژن به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان، نتایج حاصل از یک مطالعه جدید نشان داد گاو‌ها میدان مغناطیسی زمین را بهتر از هر موجود زنده دیگری شناسایی می‌کند و بدن خود را با آن سازگار می‌کنند.

این قابلیت به گاو‌ها امکان می‌دهد زمانی که در حالت چریدن هستند یا استراحت می‌کنند،‌ به خوبی میدان مغناطیسی را تشخیص دهند و به همین دلیل است که همه گاو‌های روی زمین همواره به سمت شمال یا جنوب می‌ایستند.

این مطالعه در دانشگاه دویسبورگ-ایسِن آلمان انجام شد و محققان به این نتیجه رسیدند و دکتر «هاینِک بوردا» مدیر تحقیقات اعلام کرد: «این نکته بسیار جالب است که، زمانی که گاوها آزاد هستند و می‌توانند به راحتی حرکت کنند همواره سر خود با در جهت شمال قرار می‌دهند».


محققان آلمانی برای انجام این بررسی گروهی از گاوها را که به صورت مادرزاد نابینا بودند، انتخاب کردند. این گاو‌ها در موقعیت‌های جغرافیایی مختلف قرار گرفتند و در تمامی شرایط جهت سر آنها همواره به سمت شمال بود.

در این بررسی مشخص شد گاو‌های نابینا همواره در ضلع جنوبی محل سکونت خود می‌خوابند و سر آنها به سمت شمال است.

لازم به ذکر است دکتر بوردا و گروهش علاوه بر بررسی‌های میدانی، رفتار بیش از 8500 گاو در مرتع که در نقاط مختلف جهان قرار گرفته است را از طریق سرویس خدمات مسیریابی Earth گوگل بررسی کردند و در پایان این بررسی هم مشخص شد که تمامی گاو‌ها قابلیت تشخیص میدان مغناطیسی را دارند و جهت شمال را برای ایستادن یا دراز کشیدن ترجیح می‌دهند.