سمینتال: منشا گاوها

نژاد دو منظوره (گوشتی و شیری) سمینتال (Simmental) یکی از قدیمی­ ترین و گسترده ترین نژادهای گاو در جهان است. خاستگاه اصلی سمینتال دره سیم کشور سوئیس است. این حیوانات قرمز و سفید برای اولین بار در اواخر قرن ۱۹ به ایالات متحده معرفی شدند و از آن زمان بر جامعه گوشت گاو تأثیر مثبت گذاشته ­اند. این نژاد به راحتی با شرایط مختلف از خانه­ های کوچک روستایی گرفته تا دامداری بزرگ سازگار می ­شود. در نتیجه به یکی از نژادهای محبوب تبدیل شده است.

تاریخچه گاو نژاد سمینتال

سمینتال یک نژاد تأثیرگذار از گاو است که سابقه آن به قرون وسطی بر می­ گردد. سوابق اولیه نشان می ­دهد که گاو سمینتال نتیجه تلاقی بین گاوهای بزرگ آلمانی و نژاد کوچکتر بومی سوئیس است. این نژاد در دره سیم سوئیس در طول قرن 18 ایجاد شد و اولین Herd Book در سال 1806 تأسیس شد.

از نظر فنی، نام سمینتال شامل چندین نژاد در اروپا است. در حقیقت نوع آن­ ها با توجه به نیازهای محیط محلی و بازار متفاوت است. این نام به طور خاص در سوئیس به این نژاد داده شده است، در حالی که در آلمان و اتریش به فلکویه (Fleckvieh) و در فرانسه به پی روژ (Pie Rouge) معروف است. پی روژ شامل سه herd book جداگانه به نام های Abondance ، مونت بلیارد (Montbeliard) و Pie Rouge de l’Est است. در کانادا نیز این نژاد با نام سمینتال شناخته می­ شود.

در جدول زیر نام این نژاد در کشورهای مختلف آورده شده است.

نام نژادکشور
Fleckvieh Simmentalآرژانتین
Simmentalاسترالیا، برزیل، بلغارستان، کانادا، کلمبیا، دانمارک، فرانسه (بعد از 1990 میلادی)، ایرلند، مکزیک، نیوزلند، لهستان، سوئد، سوئیس (SI-division)، بریتانیا، آمریکا، زامبیا و زیمبابوه
Pie Rougeفرانسه (قبل از 1990 میلادی)
Fleckviehاتریش، آلمان، هلند، اسپانیا، سوئیس (SF-division) و اروگوئه
Simmentalerآفریقای جنوبی و نامیبیا
Pezzata Rossaایتالیا
Montbéliardeنوعی نژاد شیری فرانسوی
نام گاو سمینتال در جهان

توزیع جهانی گاو سمینتال

گاو سمینتال در سال 1895 وارد ایالات متحده آمریکا شد. Parisien، اولین گاو نر سمینتالی بود که در سال 1967به کانادا آورده شد. اسپرم این نژاد گاو در سال 1972 برای اولین بار وارد استرالیا شد. عملکرد عالی در تولید شیر و گوشت گاو، به علاوه سازگاری استثنایی با انواع تأثیرات محیطی، نژاد سمینتال را به محبوبیت و توزیع جهانی رسانده است. آمارهای فدراسیون جهانی سمینتال تعداد گاوهای سمینتال در سراسر جهان را بیش از 40 میلیون راس می­ داند، که بیش از نیمی از آن­ ها در اروپا برآورد شده است و آن­ ها را از لحاظ تعداد دومین گاو Zebu در جهان محسوب می­ کند. به عنوان مثال، بیش از 70 هزار سمینتال ثبت شده در استرالیا وجود دارد.

آشنایی با خصوصیات فیزیکی گاو سمینتال

سمینتال ­ها از قهوه ­ای مایل به زرد تا کاهی تا قرمز تیره متفاوت هستند، با علامت­ های سفید در سر، سینه، شکم و پاها. آن ­ها اغلب دارای رنگدانه­ های قرمز در اطراف چشم ­ها و لکه­ های سفید روی بدن، به ویژه در پشت شانه ­ها و در پهلوها هستند. این لکه ­ها ممکن است به طور مساوی توزیع شده یا به صورت واضح در تکه­ هایی در زمینه سفید مشخص شود. رنگدانه ­های اطراف چشم به کاهش مشکلات چشمی ناشی از نور شدید خورشید کمک می­ کند. در حالت ایده آل موها نرم و کوتاه هستند. این نژاد به طور طبیعی شاخدار است، اما می­ تواند بدون شاخ باشد.

سمینتال­ ها حیواناتی با ماهیچه­ های خوب هستند که دارای استخوان ­های بلند و درشت اندام هستند. آن­ ها دارای قدرت سازگاری خوب و تولید شیر بالا هستند. گاوهای ماده، ارتفاع تقریبی 135-150 سانتی ­متر و گاوهای نر ارتفاعی 150-160 سانتی­ متری دارند. وزن آن ­ها می ­تواند بر اساس کاربرد آن­ ها متفاوت باشد اما گاوهای ماده می­ توانند در حدود 700-900 کیلوگرم و گاوهای نر 1300 کیلوگرم وزن داشته باشند.

گاو سمینتال

ویژگی های گاو سمینتال

  • سازگاری بالا با شرایط محیطی مختلف
  • باروری بالا و طولانی مدت
  • زایمان آسان
  • طول عمر بالا
  • فواصل کوتاه بین زایمان
  • بلوغ زودرس
  • نرخ رشد خوب
  • تبدیل و کارآیی خوراک
  • قابلیت چرای خوب
  • مطیع بودن
  • توانایی مادری عالی

خصوصیات تولیدی گاو سمینتال

لاشه ­های سمینتال از سایر نژادهای اروپایی سنگین­ تر هستند و ضایعات کمی دارند. ماهیچه ­های سنگین، طول فوق العاده و اندازه و وزن کلی حیوان با هم ترکیب می­ شوند تا یک لاشه گوشت قرمز خوب با حداقل چربی اضافی تولید شود. در تولید گوشت، سمینتال با سایر نژادها رقابت بیشتری دارد، زیرا طول بدن آن ­ها درصد بالاتری از برش­ های انتخابی را ارائه می ­دهد.

متوسط تولید شیر گاوهای سمینتال در دوره 305 روزه، 6000 کیلوگرم است که متوسط تولید چربی شیر آن­ها 4.1 درصد و متوسط تولید پروتئین شیر آن­ها 3.4 درصد است.

اصلاح نژاد گاو سمینتال

انتخاب در اروپا در ابتدا برای سه ویژگی بود: شیر، گوشت و به عنوان حیوانات کار. امروزه تقاضا برای حیوانات کار بسیار کاهش یافته است، اما عضلانی بودن و تولید شیر زیاد هنوز در موفقیت سمینتال مهم است. به طوری که نسل­ های اصلاح نژادی انتخابی، با هدف حداکثر تولید شیر و گوشت با حداقل هزینه، حیواناتی بسیار سازگار،  عضلانی و دارای چارچوب بدنی خوب تولید کردند.

در تلقیح بین نژادها، سمینتال بسیار موفق عمل کرده است. این نژاد برای اصلاح نژاد به ویژه با گاو هرفورد (Hereford) ایده آل است. در مناطق نیمه گرمسیری، در نتیجه­ ی آمیزش با نژادهای بومی (به عنوان مثال: برهمن، زبو)، گوساله­ های هیبرید، نرخ سود عالی و توانایی مقاومت در برابر فشار محیطی نشان دادند. کیفیت گوشت با چربی سفید و مرمر عالی، و مقدار شیر بهبود پیدا کرد.

تیم فارموژن می‌تواند به اصلاح نژاد ژنومیکی دام‌های شما کمک کند. برای آشنایی بیشتر با این خدمات با ما تماس بگیرید.

گاو سیستانی، ذخیره ژنتیکی با ارزش ایران

گاو سیستانی از مهم‌ترین نژاد‌های بومی کشور با تیپ گوشتی است و به عنوان یک ذخیره ژنتیکی و استراتژیک کشور مطرح است که در مناطق اطراف دریاچه هامون نگهداری می‌شود. پرورش و نگهداری گاو سیستانی در منطقه سیستان اغلب در محوطه‌هایی است که در قسمتی از آن سایه‌بان تعبیه شده است؛ اکثر این جایگاه‌ها شکل باز و نیمه باز دارند.

در ایران جمعیت گاو سیستانی از سال ۱۳۵۵ تاکنون با کاهش ۹۳ درصدی از ۱. ۵ میلیون راس به ۱۰۰ هزار راس تقلیل یافته است. ‌ایستگاهی تحقیقاتی برای پرورش گاو سیستانی در شهرستان زهک دایر است که از سال ۱۳۶۷ فعالیت خود را آغاز کرده و در حال حاضر با داشتن نزدیک به ۲۶۶ راس، یکی از مراکز فعال در پرورش گاو سیستانی است.


تاریخچه گاو سیستانی

در جنوب شرقی ایران، استان سیستان و بلوچستان قرار دارد که از آب و هوایی گرم و خشک برخوردار است. منطقه سیستان که زیستگاه طبیعی گاو سیستانی است، قسمتی از دشتی بزرگ به همین نام است که بخش عمده آن در خاک افغانستان واقع شده است. این گاو سال‌ها و حتی سده‌ها در منطقه سیستان به حیات خود ادامه داده‌است به گونه‌ای که آثار به دست آمده از حفاری‌ها و اکتشافات باستانی در شهر سوخته نشان می‌دهد که ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح در این منطقه گاو سیستانی زیست می‌کرده‌ است و همواره از آن برای کار کشاورزی، تولید شیر و گوشت استفاده می‌شده‌است.
گاو سیستانی، یکی از بهترین نژاد‌های گاو بومی کشور به حساب می‌آید که علاوه بر سازگاری بالا با شرایط محیطی مناطق گرمسیر، از صفات رشد و تولید گوشت نسبتاً مناسبی نیز برخوردار است. از نظر ظاهری، این گاو کوهان دار و شبیه گاو‌های گونه Bos indicuse  یا Zebo است.


ویژگی‌های ظاهری گاو سیستانی

گاو‌های نژاد سیستانی هیکل متوسط، سم‌های قوی و محکم، بدنی کشیده و قوس دار، کپل متوسط، سری کوچک با پیشانی پهن و برجسته و مو‌هایی تا اندازه‌ای خشن دارند. داشتن غبغبی بلند و چین دار از خصوصیات بارز گاو سیستانی به شمار می‌رود. قسمت‌های خلفی و ران‌ها، به خصوص در گاو‌های نر و پرواری بسیار پهن و بزرگ و دارای عضله‌بندی زیاد و مرغوبی است که به خصوصیات تیپ گاو‌های گوشتی نزدیک است.
صفت بی‌شاخی در این نژاد غالب بوده و اغلب گاو‌های نر و ماده فاقد شاخ یا دارای شاخ‌های کوتاه و لق هستند. رنگ غالب در این نژاد سیاه بوده اما رنگ‌های ابلق (سیاه و سفید)، خاکستری، خرمایی و… نیز در بین این نژاد دیده می‌شود. به نظر دامداران محلی، رنگ ابلق و سیاه دارای اصالت بیشتری هستند.


ویژگی‌های فیزیکی گاو سیستانی

گاو ماده

متوسط وزن گوساله‌ها در هنگام تولد: ۱۸ الی ۲۲ کیلوگرم

دوره شیردهی: ۷ ماه

وزن متوسط: ۲۵۰ الی ۴۰۰ کیلوگرام

طول بدن: ۲ متر

متوسط ارتفاع بدن ۱۳۲سانتی‌متر

گاو نر

وزن متوسط: ۳۵۰ الی ۴۵۰ کیلوگرم

طول بدن: ۲. ۲ متر

متوسط ارتفاع بدن: ۱۴۶سانتی‌متر

دور سینه گاو‌های نر: ۱۸۲ سانتی‌متر

ارتفاع جدوگاه: ۱۳۲سانتی‌متر

سن مناسب شروع پروار: ۱۰-۱۲ ماهگی

افزایش وزن روزانه گوساله‌های نژاد سیستانی در صورت استفاده از جیره غذایی مناسب، در طول ۶ ماه پرواربندی، 1.13 کیلوگرم است ضریب تبدیل موادغذایی (F. C) به گوشت، متوسط هشت به یک است.

 

گاو سیستانی

ویژگی‌های شیر گاو سیستانی

گاو سیستانی در طول مدت ۲۲۰ روز، ۱۲۶۲ کیلوگرم شیر (5.7 کیلوگرم در روز) در شرایط پرورش سنتی تولید می‌کند. گروهی از دامپروران در هر دوره ۱۶۰۰ لیتر شیر (متوسط تولید شیر روزانه ۷کیلوگرم) به دست آورده‌اند که البته تغییرات میزان شیر به چگونگی تغذیه و انتخاب دام بستگی دارد.
شیر گاو سیستانی از لحاظ مقدار چربی و پروتئین، غنی‌تر از بسیاری از نژاد‌های گاو است. متوسط تولید چربی شیر آن‌ها 4.6 درصد و مقدار پروتئین شیر آن‌ها 4.22 درصد است.

 

قدرت سازگاری گاو سیستانی

در بین نژاد‌های بومی ایران، گاو سیستانی از استعداد رشد و تولید گوشت بالایی برخوردار است. خصوصیات این نژاد نظیر مقاومت به بیماری‌ها، کنه‌ها، تغییرات جوی و کم توقعی در کنار استعداد رشد و پروار شدن جبرانی گوساله‌های نر سیستانی در زمان پرواربندی، قابلیت تولید گوشت، کمیت و کیفیت لاشه، بازده غذایی و قابلیت پرواربندی مناسب در این نژاد قابل توجه است، همچنین گاو سیستانی قدرت شنا و تعلیف در آب‌های دریاچه هامون دارد.
حیوانات این نژاد بسیار قانع هستند، به طوری که خوراک عمده آن‌ها را در طول سال، نیزار‌های اطراف دریاچه و کاه تشکیل می‌دهد و شاید اغراق نباشد اگر گفته شود هیچ نژاد غیر بومی توان تحمل و تولید تحت چنین شرایطی را ندارد. بخش مهمی از قابلیت‌های ژنتیکی این دام بر اثر انتخاب طبیعی و مصنوعی در شرایط سخت و نامساعد آب و هوایی منطقه، طی سالیان طولانی حاصل شده است. از ویژگی‌های سازگاری این نژاد با محیط طبیعی، می‌توان به کوهان گاو به عنوان محلی برای ذخیره انرژی به دلیل كمبود منابع خوراك دام در این ناحیه اشاره کرد.

 

با توجه به توضیحات ذکرشده لازم است که با کاربرد و اجرای برنامه‌های اصلاحی دقیق و حساب شده به حفاظت از جمعیت گاو سیستانی و توده ژنتیکی اقدام نموده تا اولاً موجب حفظ و پایداری این نژاد در منطقه‌ای که سازگار شده‌اند شود و ثانیا در صورتی که در برنامه‌های اصلاحی برای انتخاب و آمیخته‌گری نیاز به خلوص نژادی بود از آن‌ها برای اهداف مورد نظر استفاده شود. فارموژن می‌تواند در این مسیر همراه شما باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما در تماس باشید.

آشنایی با محبوب ترین نژادهای گاو گوشتی

در سراسر جهان بیش از 250 نژاد گاو گوشتی وجود دارد و در حال حاضر پرورش گاو گوشتی به اندازه گاوهای شیری محبوب است. در این مقاله، شما یک دید کلی درباره محبوب ترین نژادهای گاو گوشتی در جهان به دست ‌می‌آورید.

گاو گوشتی و 21 نژاد محبوب

همانطور که می‌دانید بیشتر نژادهای گاو گوشتی برای اهداف اقتصادی پرورش داده می‌شوند. ترکیبی از نژادها یا هر نژاد خاص در هر برنامه پرورش، تأثیر قابل توجهی بر سودآوری و کارایی صنعت تولید گاو دارد. همچنین هر نژادی کارایی تولید مثل، نرخ رشد و توانایی مادری خود را دارد و به دلیل همین تفاوت‌ها، مشخصات محصول نهایی از نژادی به نژاد دیگر متفاوت است.

هزینه تولید و نیازهای کلی تغذیه به دلیل وابستگی به اندازه حیوان و میزان رشد در نژادهای مختلف متفاوت است. بنابراین، در برنامه‌های اصلاح نژاد، انتخاب نژادهای مناسب ضروری است.

گاو آنگوس سیاه (Black Angus)

آنگوس سیاه رایج ترین نژاد گاو گوشتی در ایالات متحده با بیش از 330 هزار حیوان ثبت شده است. یکی از دلایل محبوبیت زیاد این نژاد، ویژگی­های لاشه آن­ است که به عنوان گوشت گاو مرمر و خوش طعم به بازار عرضه می­شود. همچنین، گاوهای آنگوس در فصل زایمان نیاز به نگهداری کمی دارند، از نظر تغذیه بسیار کارآمد و مادران خوبی هستند. این نژاد در قرن 19 به ایالات متحده آمد.  وزن گاو نر 850 کیلوگرم و وزن گاو ماده 550 کیلوگرم است.

گاو آنگوس سیاه

گاو شارولز (Charolais)

منشا نژاد شارولز استان شارول در مرکز فرانسه است. گفته شده است که این نژاد بر صنعت گوشت گاو آمریکای شمالی بیشترین تاثیر را داشته است. شارولز زمانی در صنعت گاو ایالات متحده مورد استفاده گسترده قرار گرفت که تولیدکنندگان به دنبال احشام بزرگتر و سنگین تر از نژادهای گاو سنتی بریتانیایی بودند. رنگ این نژاد هنگام تولد برنزه روشن است و در ده هفته به سفید یا سفید کرمی تغییر می‌کند و موهای آن معمولا در تابستان کوتاه است، اما در هوای سرد ضخیم و بلند می‌شود. مشخصه دیگر شارولز سر شاخدار، پوست صورتی و غشای مخاطی است. همچنین این نژاد برای اندازه بزرگ، رشد سریع و گوشت قرمز هم پرورش داده می‌شود. وزن گاوهای نر به طور متوسط بین 1000-1100 کیلوگرم و وزن گاوهای ماده تا 800-900 کیلوگرم است.

گاو شارولز

گاو هرفورد (Hereford)

هرفورد که منشا آن انگلستان است، به دلیل بلوغ زود و توانایی چاق شدن در ایالات متحده بسیار محبوب شد. رنگ آن‌ها قرمز تیره تا قرمز زرد با چهره ای سفید رنگ است. همچنین با طول عمر، مطیع بودن، آسان زایی، شیر خوب و به عنوان مادران خوب شناخته می‌شود. وزن گاو هرفورد نر، 816 و وزن گاو ماده 544 کیلوگرم است.

گاو هرفورد

گاو سمینتال (Simmental)

سمینتال یکی از قدیمی ترین و گسترده ترین نژادهای گاو در جهان است. حیوانات قرمز و سفید برای اولین بار در اواخر قرن 19 به ایالات متحده معرفی شدند و از آن زمان بر جامعه گوشت گاو تأثیر مثبت گذاشته اند. آن­ها دارای بدنی بزرگ هستند، در فصل زایمان به کمک نیاز داشته و پتانسیل بالایی برای افزایش وزن دارند.

گاو سمینتال

گاو آنگوس قرمز (Red Angus)

آنگوس قرمز به اندازه آنگوس سیاه محبوب نیست اما همان ویژگی‌های لاشه ارزشمند را ارائه می‌دهد که منجر به افزایش طعم و گوشت مرمری می‌شود. همچنین آنگوس قرمز یک نژاد گاو مطیع است و دارای ویژگی‌های مادرانه خوبی است. آن‌ها نسبت به آنگوس سیاه تحمل بیشتری نسبت به دمای گرم دارند.

گاو آنگوس قرمز

گاو لانگهورن تگزاس (Texas Longhorn)

لانگهورن تگزاس (درازشاخ تگزاس) محصول نهایی “بقای اصلح” است که توسط کریستف کلمب و استعمارگران اسپانیایی به آمریکا آورده شده است. این نژاد به خاطر شاخ‌هایش معروف است که طول دو سر شاخ می‌تواند تا 1.8 متر برای گاوهای نر و 2.1 متر برای گاوهای ماده باشد. لانگهورن‌های تگزاس با رنگ بندی متنوع خود شناخته می‌شوند و می‌توانند به رنگ‌های مختلف یا ترکیبی از رنگ‌ها باشند، اما قرمز تیره و سفید رنگ‌های غالب هستند.

گاو لانگهورن تگزاس

گاو گلبفی (Gelbvieh)

نژاد گاو گلبفی (گاو زرد)، نژادی اروپایی است که از طریق تلقیح مصنوعی به ایالات متحده معرفی شد. گاو گلبفی قرمز رنگ و شاخدار است. طرفداران این نژاد ادعا می‌کنند که این نژاد دارای باروری بالا، سهولت زایمان، توانایی مادری و سرعت رشد گوساله‌ها است.

گاو گلبفی

گاو لیموزین (Limousin)

نژاد قرمز طلایی لیموزین، بومی فرانسه در مناطق لیموزین و مارکه است. ویژگی‌های فوق العاده لاشه این نژاد توجه تمام صنعت گوشت گاو را به خود جلب کرده است. نژاد لیموزین یک حیوان بزرگ است که به رنگ سیاه نیز دیده می‌شود. وزن گاو نر به طور متوسط 1000-1100 کیلوگرم و وزن گاو ماده به طور متوسط 650-700 کیلوگرم است.

گاو لیموزین

گاو هایلند (Highland)

گاو هایلند با داشتن شاخ‌های بلند و پوشش دولایه، برای دستیابی و حفظ شرایط خوب و تناسب اندام، نیاز کمی به حمایت، مکمل‌های غذایی یا غلات گران قیمت دارد. هوای سرد و برف تأثیر چندانی بر ‌آن‌ها ندارد. ‌آن‌ها تا شمال آلاسکا و کشورهای اسکاندیناوی پرورش یافته‌اند. آن‌ها همچنین به خوبی با آب و هوای جنوبی مانند تگزاس و جورجیا سازگار هستند. مژه‌های بلند و موهای پیشانی، چشم‌ها را در برابر حشرات پرنده محافظت ‌می‌کند و در نتیجه، بیماری چشم صورتی غیر معمول است. گوشت گاو هایلند گوشتی لخم، مرمر، خوش طعم و کم چربی است.

گاو هایلند

گاو براهمن (Brahman)

براهمن (براهمن آمریکایی) از ایالات متحده به کشورهای کارائیب، آمریکای مرکزی و جنوبی، استرالیا، جزایر اقیانوس آرام و فیلیپین صادر شده و حیوانی بزرگ با بدن کشیده، عمق متوسط، دارای پاهای بلند تا متوسط و پشت راست است. رنگ بدن این نژاد معمولا خاکستری بسیار روشن است، اما ممکن است قرمز یا سیاه باشد.

گاو نر بالغ معمولا رنگ تیره تری نسبت به گاو ماده دارد و نواحی تیره تری روی گردن، شانه‌ها، پایین ران‌ها و پهلوها دیده ‌می‌شود. گوساله‌ها هنگام تولد یک پوشش قرمز دارند که به سرعت خاکستری ‌می‌شود. پوست شل، نرم و قابل انعطاف با ضخامت متوسط است. سر معمولا کشیده، گوش‌ها آویزان و شاخ‌ها نازکتر از نرها هستند. قوز در نر قابل توجه است و در ماده کوچک­تر است. غبغب بزرگ و بسیار آویزان و اندازه پستان در گاو مانند پستانک‌ها متوسط است. وزن گاوهای نر 800-1100 کیلوگرم و وزن گاوهای ماده 500-700 کیلوگرم است. مزایای این نژاد، رشد خوب در چراهای ضعیف و خشک است.

گاو براهمن

گاو شورت هورن (Shorthorn)

گاو شورت هورن اصالتا اهل انگلستان است. این نژاد دو منظوره هم گوشت و هم شیر تولید ‌می‌کند. شورت هورن یک حیوان با اندازه متوسط و مطیع است. این نژاد دارای طول عمر عالی است و سیستم ایمنی و مقاومت خوبی در برابر بیماری‌ها دارد و به رنگ‌های قرمز، سفید یا ابرش هستند. ‌آن‌ها توانایی مادری و باروری خوبی دارند. وزن گاوهای نر به طور متوسط 900-990 و وزن گاوهای ماده به طور متوسط 750-800 کیلوگرم است.

گاو شورت هورن

گاو برانگوس (Brangus)

برانگوس یک گاو بزرگ گوشتی است که توانایی باروری و دوشش دارد. این نژاد همچنین توانایی مادری خوبی دارد. رنگ آن مشکی یا قرمز است. برانگوس خوی خوبی دارد و مطیع است. وزن گاو نر تا 900 کیلوگرم و وزن گاو ماده 500 کیلوگرم است.

گاو برانگوس

گاو درات ماستر (Droughtmaster)

منشاء درات ماستر شمال کوئینزلند در استرالیا است. این نژاد محصول آمیزش گاو براهمن و شورت هورن است. رنگ آن عمدتا قرمز است. اندازه این گاو گوشتی متوسط تا بزرگ و دارای کیفیت خوب گوشت و مقاوم در برابر انگل است. این حیوان مطیع و دارای باروری بالا است و می‌تواند با محیط سازگار شود.

گاو درات ماستر

گاو بلمونت قرمز (Belmont Red)

منشاء نژاد بلمونت قرمز استرالیا است. بلمونت عمدتا برای تولید گوشت پروش داده ‌می‌شود. این حیوان اندازه­ای متوسط دارد و کیفیت گوشت آن عالی است. رنگ بلمونت، قرمز است، باروری خوبی دارد و سازگار و مقاوم در برابر کنه است. آن‌ها حیواناتی مطیع و مقاوم در برابر حرارت هستند.

گاو بلمونت قرمز

گاو چیانینا (Chianina)

منشا گاو چیانینا، کشور ایتالیا است و عمدتا نژاد خشکسالی است اما در حال حاضر از آن در مصارف گوشتی استفاده ‌می‌شود. چیانینا یک نژاد دو منظوره است ورنگ پوست مشکی و موهای سفید رنگ دارد. این نژاد بزرگ ماهیچه‌های خوبی دارد و با آب و هوای گرم سازگار است. وزن چیانینای نر 1200-1500 کیلوگرم، و ماده 800-1000 کیلوگرم است.

گاو چیانینا

گاو بیف مستر (Beef Master)

منشا اصلی بیف مستر ایالات متحده است و عمدتا در نژادهای گاو گوشتی قرار ‌می‌گیرد. این نژاد تلفیق نژادهای هرفورد، شورت هورن و براهمن و دو منظوره است اما عمدتا در مصارف گوشتی استفاده ‌می‌شود. بیف مستر قابلیت دوشیدن و باروری خوبی دارد و عمدتا قرمز است. وزن گاوهای ماده معمولاً 800 کیلوگرم و وزن گاوهای نر حدود 1200 کیلوگرم است. این نژاد در برابر انگل و بیماری‌ها مقاوم و همچنین یک حیوان باهوش و خونگرم است. بنابراین رسیدگی به آن آسان است.

گاو بیف مستر

گاو دوون (Devon)

منشا گاو دوون شهرستان‌های Devon و Somerset در انگلستان است و به دلیل رنگ قرمز تیره به “قرمز یاقوتی” (Ruby Red) مشهور است. شاخ‌های سفید کر‌می ‌با نوک‌های مشکی و پوست نارنجی-زرد به ویژه در اطراف چشم و پوزه دارد. وزن گاو نر بالغ به طور متوسط 770 کیلوگرم و وزن گاو بالغ ماده به طور متوسط 450-600 کیلوگرم است (11).

گاو دوون

گاو پیمونتز (Piedmontese)

منشا گاو پیمونتز منطقه پیمونت در شمال غربی ایتالیا است. ناهنجاری ژنتیکی آن به عنوان “عضله مضاعف” (double muscling) شناخته ‌می‌شود و آن را منحصر به فرد ‌می‌کند. ‌آن‌ها دارای پروتئین بالاتر و چربی شیمیایی کمتری هستند که برای مصرف کنندگان سالم تر است. تولد گوساله با عضله مضاعف برای گاوهای ماده پیمونتزی دشوار است، زیرا کانال‌های تولد ‌آن‌ها باریک است و به همین دلیل، گاوهای پیمونتز نر با نژاد آنگوس آمیزش داده ‌می‌شوند.

گاو پیمونتز

گاو انکول واتوسی (Ankole-Watusi)

گاو انکول واتوسی از مصر سرچشمه گرفته و راه خود را از طریق آفریقا قبل از وارد کردن باغ وحش‌ها به اروپا باز کرده است. شاخ‌های بزرگ گاو، ‌آن‌ها را در اروپا محبوب کرد و به همین دلیل در دهه 1920 و 1930 به ایالات متحده آورده شد. مدتی طول کشید تا این نژاد از جاذبه زیبایی به حیوان مزرعه تبدیل شود، اما در سال 1983، ثبت بین المللی انکول واتوسی ایجاد شد.

گاو انکول واتوسی

گاو بارزونا (Barzona)

گاو بارزونا بومی ایالات متحده و ترکیبی از نژادهای گاو آفریکانر، هرفورد، آنگوس و Santa Gertrudis است. ایجاد این نژاد در آریزونا در دهه 1940 اتفاق افتاد. یک زن و شوهر ‌قصد داشتند نژادی را ایجاد کنند که آب و هوای آن ایالت را در حین تولید گوشت گاو با کیفیت تحمل کند. گاوهای بارزونا قرمز رنگ و حیوانات باهوشی هستند.

گاو بارزونا

گاو کراکر فلوریدا (Florida Cracker)

نژاد کراکر فلوریدا یک نژاد قدیمی در ایالات متحده است. مهاجران در اوایل دهه 1500 این حیوانات را از اسپانیا آوردند. این نژاد در ابتدا به دلیل تحمل گرما، و مقاومت در برابر انگل‌ها و بیماری‌ها گسترش یافتند. با این حال، در دهه 1900، نژادهای دیگری که دارای این ویژگی‌ها بودند به ایالات متحده آورده شدند و تقریبا باعث انقراض نژاد کراکر فلوریدا شدند. در حال حاضر این نژاد در معرض تهدید قرار دارد، اما ایالت فلوریدا در حفظ نژاد کراکر فلوریدا پیشرو است.

گاو کراکر فلوریدا

جمع بندی

تعدادی نژاد گاو گوشتی محبوب در جهان وجود دارد که امروزه این نژادها برای تولید گوشت پرورش داده می‌شوند و در جهان مرسوم هستند. ‌آن‌ها با هدف اقتصادی پرورش داده می‌شوند و ارزش تجاری دارند. اگر شما تصمیم به تاسیس مزرعه ای برای تولید گوشت دارید، امیدواریم این مقاله به شما کمک کرده باشد.

تیم فارموژن در حوزه اصلاح نژاد، ارزیابی ژنومیک و انتخاب دام برتر گامی مهم و موثر برداشته است و نیاز دامداران به واردات اسپرم­های خارجی و ارسال نمونه­های خون یا بافت دام به خارج از کشور برای ارزیابی ژنومیکی را کاهش داده است. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

گاو ایرانی و انواع آن را بشناسید!

چقدر در مورد گاو ایرانی اطلاعات دارید؟ همانطور که می‌دانید نژادهاي بومی حیوانات هر کشور، سرمایه ملی و ذخایر استراتژیک هر کشوری محسوب می‌شوند و حفظ و تکثیر آن‌ها اهمیت بسیاري دارد. برای مثال گاو ایرانی پس از هزاران سال انتخاب طبیعی و مصنوعی و گذر از موانع بسیار همچنان به حیات خود ادامه داده، به ازدیاد نسل پرداخته و با محیط سازگاري پیدا کرده است.

براساس نتایج سازمان آمار کشور در سال 1399، 1.44 میلیون رأس گاو و گوساله بومی و 1.93 ميليون رأس گاو و گوساله آميخته وجود داشته است.  از انواع نژاد گاو ایرانی می‌توان گاو سیستانی، گاو نجدی، گاو دشتیاری، گاو تالشی، گاو مازندرانی، گاو گلپایگانی، گاو سرابی، گاو کرمانی و گاو کردی را نام برد که در این مقاله درباره آن‌ها خواهیم نوشت.

گاو سیستانی

گاو سیستانی از مهم ترین نژادهای بومی کشور با تیپ گوشتی است و به عنوان یک ذخیره ژنتیکی و استراتژیک کشور مطرح است. تعداد این گاو از سال 1355 تاکنون کاهش 93 درصدی داشته یعنی از 1.5 میلیون راس به 100 هزار راس تقلیل پیدا کرده است. یک ایستگاه تحقیقاتی از سال 1367 برای پرورش گاو سیستانی در شهرستان زهک دایر است که در حال حاضر با داشتن نزدیک به 266 راس، یکی از مراکز فعال در پرورش گاو سیستانی است.

از خصوصیات این نژاد، مقاومت به بیماری‌ها و تغییرات جوی، کم توقعی در کنار استعداد رشد و پروار شدن جبرانی گوساله‌های نر سیستانی در زمان پرواربندی، قابلیت تولید گوشت با کمیت و کیفیت بالا و در آخر بازده غذایی و قابلیت پرواربندی مناسب می‌توان نام برد.

سن مناسب شروع پروار 10-12 ماهگی و طول دوره پروار 6 ماه است. از طرفی گاو سیستانی در طول مدت 220 روز، 1262 کیلوگرم شیر (5.7 کیلوگرم در روز) در شرایط پرورش سنتی تولید می‌کند. از ویژگی‌های سازگاری این نژاد با محیط طبیعی، می‌توان به کوهان گاو به عنوان محلي براي ذخيره انرژي به دليل كمبود منابع خوراك دام در این ناحیه اشاره کرد.

گاو سیستانی

گاو دشتیاری

گاو نژاد دشتیاری یکی دیگر از نژادهای بومی مهم در استان سیستان و بلوچستان می‌باشد که بر اساس آمار اداره کل امور عشایر استان سیستان و بلوچستان، جمعیتی بالغ بر 40 هزار راس دارد. رنگ بدن حیوان تنوع زیادی دارد و از رنگ کاملا روشن تا کاملا سیاه متغیر است. ولی رنگ‌های غالب آن قهوه‌ای روشن با سر و گردن قهوه ای سوخته و نیز طوسی روشن می‌باشد. گاو دشتیاری دارای کوهان عضلانی و بزرگ و نیز غبغب بلند و پرچین و آویزان بوده، بنابراین جزء نژادهای زِبو قرار می‌گیرد.

از مشخصات فنوتیپی این نژاد، وجود شاخ در هر دو جنس نر و ماده است. نژاد دشتیاری در مقایسه با نژاد سیستانی و سرابی دارای جثه‌ی نسبتا کوچک تری است که با تولید شیر روزانه حدود 4.3 کیلوگرم و طول دوره شیردهی 244 روز، جزء گاوهای شیری قرار می‌گیرد. متوسط عمر اقتصادی گاوهای ماده دشتیاری 11.8 سال و گاوهای نر 11.3 سال است. این گاو، علاوه بر استفاده در تولید گوشت و شیر، برای شخم زدن زمین کشاورزی و بارکشی نیز در منطقه بلوچستان استفاده می‌شود.

گاو دشتیاری

گاو نجدی

گاو نجدی شاخص ترین توده جمعیتی گاو در خوزستان بوده که از سوی فائو نیز به همین نام شناخته شده است. زیستگاه این نژاد جنوب و جنوب غرب کشور است. گاو نجدی، یک نژاد شیری _ گوشتی بوده و به عنوان یک منبع خوب تولید شیر و گوشت نقش موثری در تامین پروتئین حیوانی و اقتصاد روستایی خوزستان ایفا می‌کند.

تحمل درجه حرارت بالا، گوساله زایی خوب، آسان زایی و کم بودن موارد ابتلا به بیماری‌های دستگاه تناسلی، قدرت تحرک زیاد، مقاوم بودن در برابر ابتلا به انگل‌های داخلی و خارجی، سازش با شرایط آب و هوایی و تغذیه ای نامطلوب از خصوصیات بارز گاو نجدی است. نژادهايی نظير نجدی كه در مناطق گرم ديده می شوند، داراي اندامی كشيده و پوستی با غدد عرق فراوان بوده هستند. لذا تبخير از سطح پوست آن‌ها نسبت به نژادهايی نظير سرابی بيشتر است.

گاو نجدی

گاو تالشی

گاو تالشی دارای جثه‌ای متوسط، کوهان دار و غبغب بلندی است و به رنگ‌های متنوعی از مشکی ابلق تا زرد، جنایی دیده می‌شود. بعضی افراد اعتقاد دارند این گاوها حدود 3 هزار سال قبل از میلاد به ایران آورده شده اند.

 در شرایط روستایی، سن اولین آبستنی گاو تالشی از حدود 24 ماهگی تا سه سالگی بوده، ولی در شرایط ایستگاهی گاو تالشی فومن، اولین سن آبستنی در 18-20 ماهگی ثبت شده است. وزن تولد گوساله‌ها در شرایط روستایی بسیار متغیر بوده و در حدود 12-20 کیلوگرم است. اما در ایستگاه فومن وزن تولد 28.5 کیلوگرم نیز گزارش شده و دوران شیردهی ماده گاوها در شرایط روستایی 8-10 ماه است.

گاوهای تالشی عموما با صاحب خود و یا با افرادی که به طور مستقیم از آن‌ها نگهداری می‌کنند، مانوس شده و الفت می‌گیرند. اما روی انس و الفت گاوها نمی‌توان کاملا اطمینان کرد. چرا که گاهی اتفاق افتاده که گاوی علیرغم رام و ساکت بودن به کارگری که جهت تمیزکردن اصطبل به تنهایی وارد گله شده حمله کرده است!

گاو تالشی

گاو مازندرانی

گاو مازندرانی يا جنگلی با جثه كوچكش در طول چند صد سال نياز شير و گوشت مردم طبرستان را تامين كرده است. هرچند با توجه به تعاريف علمی شايد نتوان اصطلاح نژاد را در مورد آن استفاده كرد،‌ اما حداقل به عنوان يك توده بومي (native mass) ارزشمند است.

 با توجه به تطابق پذيری صورت گرفته در طی صدها سال، اين توده ژنتيكی از نواحی ساحلی دريای كاسپين گرفته تا ارتفاعات بيش از سه هزارمتری رشته كوه البرز به خوبی سازگاری پيدا كرده است. اين توده بومی در مقايسه با نژادهای خارجي وارده شده، نسبت به انگل‌هايی مثل كنه و بيماری هايی از قبيل تيلريوز و بابزيوز مقاومت بيشتری دارد.

سخت زايی در گاو مازندرانی به ندرت اتفاق می افتد و بنابراين به كمك انسان نيازي ندارد. در ضمن جفت ماندگي هم در آن بسيار نادر است. در مقايسه با نژاد هلشتاين در برابر ورم پستان نيز مقاوم‌تر است. اين گاو در مراتع متوسط و حتي فقير قابليت تغذيه داشته و از علوفه‌های با كيفيت بسيار پايين مثل كاه برنج می تواند به خوبی استفاده نمايد. این گاو کوهان دار، در برابر تنش گرمايی نيز مقاوم‌تر است.

گاو مازندرانی

گاو سرابی

گاو سرابی از جمله گاوهای بومی کشور است که در نواحی کوهستانی شمال غرب ایران پرورش داده می‌شود. این نژاد به عنوان یکی از نژادهای شیری ایران شناخته شده است. گاوهای بومی سرابی در یک دوره شیردهی 218 روزه، یک‌ هزار و 513 کیلوگرم شیر تولید می‌کنند.

گاو سرابی به سبب داشتن ویژگی‌هایی همچون سازگاری با آب وهوای نیمه خشک و سرد، مقاومت ژنتیکی برابر انگل‌ها و بیماری‌های منطقه و سازگاری با خوراک‌های با کیفیت پایین تر دارای ارزش ژنتیکی فراوانی است. متأسفانه در مورد تعداد گاوهای سرابی کشور آمار دقیقی در دسترس نیست.

مرکز پشتیبانی گاو بومی سرابی نخستین بار در اواخر دهۀ 60 با شناسایی و خرید تعدادی از گاوهای سرابی آغاز به کار کرد. هرچند خلوص گاوهای موجود در این ایستگاه حفظ شده است، تلاقی‌های کنترل نشده در سطح منطقه، خلوص گاوهای باقی مانده را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. از سوی دیگر، شرایط اقتصادی تولید موجب کاهش تمایل دامداران به نگهداری گاوهای بومی شده و همین امر این نژاد را با خطر جدی انقراض مواجه ساخته است.

گاو سرابی

گاو گلپایگانی

گاو گلپایگانی (اصفهان) بخاطر داشتن درصد چربی بالا (4.99) و مقاومت در برابر بیماري‌ها به خصوص تیلریوز (Theileriosis) معروفیتی خاص در ایران به ویژه در ناحیه گلپایگان دارد. میانگین شیر تولیدی گاو گلپایگانی در دوره شیردهی 188 روزه، 823 کیلوگرم است.

رنگ این نژاد از مشکی یک دست شروع و به زرد حنائی ختم می‌گردد و در این فاصله دارای رنگ‌های قهوه ای و قرمز مایل به قهوه ای  و همچنین گاهی به رنگ ابلق می‌شود. در رابطه با افزایش وزن روزانه، بازده غذایی و کیفیت لاشه، گوساله‌های نژاد هلشتاین و گلپایگانی معلوم شده که افزایش وزن در گوساله‌هاي هلشتاین بیش تر و از نظر بازده غذایی گوساله‌های گلپایگانی بهتر هستند.

گاو گلپایگانی

گاو کردی

گاو کردی، بومی منطقه کردستان ايران و عراق بوده و جزء نژادهای بدون کوهان است. گاوهای اين نژاد از نظر فيزيكی کوچک با استخوان بندی ظريف و شاخ‌های کوتاه هستند. از نظر رنگ پوشش بدن، سياه و قهوه ای با لكه‌های روشن در شكم، دست، پا وصورت هستند. گاوهای کردی منطقه دشت نسبتا جثه بزرگ و به مقدار جزيی شير بيشتری توليد می کنند.

در منطقه دشت، گاوها حدود 7-8 ماه از مزارع و پس چر مزارع استفاده کرده و در ماه‌های سرد سال از ذخایر خوراکی استفاده می‌کنند. به طور مشابهی در مناطق کوهستانی 7-8 ماه مراتع و مابقی سال از ذخایر خوراکی استفاده می‌شود. در منطقه دشت دسترسی به غلات برای ذخیره بیشتر ولی کیفیت مراتع پایین تر است.

گاو کردی

گاو کرمانی

منطقه پراکنش گاو نژاد کرمانی در مناطق جنوبی استان کرمان شامل بم، جیرفت و کهنوج است. در دشت بم سالیان متمادی  تلقیح مصنوعی با اسپرم گاوهای جرزی دانمارکی انجام گرفت پس به ندرت می‌توان گاو نر بومی خالصی پیدا کرد. اما در دشت جازموریان (جیرفت و کهنوج)، گاوهای بومی بیشتری می‌توان یافت.

این گاوها عمدتا به رنگ سیاه دیده می‌شوند و تولید شیر در آن‌ها ناچیز است. هر دو جنس نر و ماده شاخ دارند و گوش‌های آن‌ها در مقایسه با سایر نژادها نیمه آویزان است. این نژاد اندامی کوچک با استخوان بندی ظریف و ماهیچه‌های ضعیف و جثه ای کوچک دارد.

گاو کرمانی

اصلاح نژاد گاو بومی

حيوانات اصلاح شده نسبت به نژادهای اصلاح نشده راندمان توليدی بالاتر و عملكرد بهتری دارند و هزينه توليد آن‌ها کمتر است. به عنوان مثال در خيلی از کشورها، هزينه های توليد شير در نتيجه ارتقای ژنتيكی کاهش پیدا کرده است. اصلاح ژنتيكی اگر به صورت مستمر باشد به دليل اينكه بر روی هم انباشته می‌شود ارزش ويژه ای دارد.

فرايند اصلاح نژاد، نيازمند انتخاب مولدهای برتر بوده و بايد افرادی که نسبت به سايرين قادر به توليد فرزندان بهتری هستند، شناسايی شوند. با وجود تنوع ژنتيكی در جمعيت، می‌توان ميانگين صفات را تغيير داد که برتری افراد انتخاب شده در نسل بعد ظاهر شود.

نژادهای بومی به دليل شدت انتخاب پايين، تعداد زياد پرورش دهندگان و محدوديت استفاده از تلقيح مصنوعی و ساير فناوری های توليدمثلی، از تنوع ژنتيكی بالايی برخوردارند. از طرفی با گذشت زمان و کسب آگاهی بيشتر نسبت به اهميت صفات مختلف، نيازهای جديدی مطرح می شود که سبب می‌شود متخصصين اصلاح نژاد از ژن های بومی استفاده کنند.

با افزايش توليد محصولات دامی و توليد محصولات پيشبينی نشده در آينده، لزوم حفظ تنوع ژنتيكی در دام‌های بومی را الزامی ساخته است. با توجه به روند رو به رشد جمعيت کشور و کمبود منابع غذايی و دغدغه های حاصل از آن، علم اصلاح نژاد توانسته بستر مناسبی را برای بهبود راندمان توليد و بازده اقتصادی فراهم کند.  

تیم فارموژن می‌تواند به اصلاح نژاد ژنومیکی دام‌های شما کمک کند. برای آشنایی بیشتر با این خدمات با ما تماس بگیرید.

گاو شیری و هرآنچه که باید بدانید!

گاوهای جهان به دو دسته گاو شیری و گوشتی تقسیم می‌شوند. گاو شیری، ماده گاوی است که بخاطر شیردهی بسیار جهت تولید فراورده‌های لبنی پرورش می‌دهند، در مقابل برخی گاوها، گاو گوشتی هستند که برای تولید گوشت پرورش داده می‌شوند.

گاو هلشتاین فریزن، ایرشایر، براون سوییس، گرنزی، جرزی و شورت هورن جزو مشهور ترین نژادهای گاو شیری جهان هستند.  نژادهای هرفورد، براهمن، برانگوس، شورت هورن، آنگوس، گالووی، لیموزین و سمینتال جزو مشهورترین نژاد گاوهای گوشتی جهان محسوب می‌شوند. گاوهای چالوسی، سرابی، دشتیاری، تالشی، سیستانی، گلپایگانی و نجدی از معروف­ترین نژادهای گاوهای ایرانی هستند.

در ادامه  انواع نژاد گاو شیری در جهان را معرفی و توضیح مختصری درباره گونه­ ها و منشا گاو می­ دهیم.

گاو (Bos taurus)

نژادهای گاو به دو نوع اصلی تقسیم می شوند. گاو Bos indicus (Bos taurus indicus)، که معمولا “گاو کوهان دار” (zebu) نامیده می شود، با آب و هوای گرم سازگار است و از مناطق گرمسیری جهان مانند هند، آفریقای سیاه (Sub-saharan Africa)، چین و آسیای جنوب شرقی سرچشمه گرفته است.

Bos taurus (Bos taurus taurus)، که معمولا به عنوان گاو “تارین” (taurine) شناخته می‌شود، به طور کلی با آب و هوای سردتر سازگار است و تقریبا تمام نژادهای گاو را که از اروپا و شمال آسیا سرچشمه می‌گیرند، شامل می‌شود. امروزه، هیبریدهای Taurus/indicus به طور گسترده­ ای در مناطق نیمه­ گرمسیری پرورش داده می شوند و ترکیبی از ویژگی‌های هر دو نوع اجدادی را دارند.

گاو هلشتاین فریزن کلاسیک

وقتی به گاو شیری فکر می­ کنید، احتمالا هلشتاین سیاه و سفید را در ذهن خود تجسم می­ کنید. گاو هلشتاین (Holstein-Friesians) تقریبا 90% از گاوهای شیری در آمریکا را تشکیل می­ دهد. این گاو به طور میانگین بیش از 11600 کیلوگرم شیر در یک دوره شیردهی تولید می­ کند. وزن گاو ماده هلشتاین 680 کیلوگرم است. منشا این گاو به هلند بر می­ گردد و برای اولین بار در سال 1320 هجری شمسی وارد ایران شد.

برای آشنایی با این نژاد می‌توانید مقاله آشنایی با نژاد گاو هلشتاین را مطالعه کنید.

گاو هلشتاین فریزن

گاو جرزی زیبای کوچک

گاوهای جرزی (Jersey) نژاد کوچکی با وزن 400-500 کیلوگرم (گاو ماده) هستند، با موهای قهوه ای روشن و چشم­ های بزرگ و زیبا. این گاوها به طور میانگین 6113 کیلوگرم شیر در سال تولید و غنی ترین شیر از نظر چربی را دارند (5.45% چربی و 3.88% پروتئین) که اغلب برای تولید کره و پنیر استفاده می­ شود. گاوهای جرزی اصالتا اهل بریتانیا هستند و به خوبی گرما را تحمل می‌کنند.

آرام و مطیع بودن از ویژگی ­های اصلی گاو جرزی است، ولی گاهی اوقات رفتارهای پرخاشگرانه ­ای نیز از خود نشان می دهند. همچنین طول عمر زیادی هم دارند.

گاو جرزی

گاو براون سوئیس – یار قدیمی

گاوهای براون سوئیس (Brown Swiss) قدیمی ترین نژاد گاوها محسوب می‌شوند. این نياد بسیار مطیع است و همچنین گوش ­های خزدار بزرگی دارند و به عنوان دومین گاو شیری پرتولید (پس از هلشتاین) شناخته می شوند. منشا این نژاد، منطقه آلپ در سوئیس است.

گاو سوئیسی قهوه ­ای ماده 590-640 کیلوگرم وزن دارد. شیر آن ها به دلیل نسبت بالای پروتئین به چربی برای تهیه پنیر ایده آل است.

گاو براون سوییس

گاو گرنزی طلای فرانسوی

گرنزی (Guernsey) به لطف شیر طلایی خود به عنوان نژاد سلطنتی شناخته می ­شود. مقدار زیاد بتا کاروتن (منبع ویتامین A) باعث رنگی بودن شیر می‌شود. رنگ این نژاد می تواند از  حنایی تا طلایی متغیر باشد و اغلب دارای پاهای سفید و نواحی سفید روی بدن است. وزن گاو ماده گرنزی 450-500 و وزن گاو نر 600-700 کیلوگرم است. گاوهای گرنزی اهل بریتانیا هستند، اما گمان می رود که منشا آن از دو نژاد فرانسوی باشد.

گاو گرنزی

گاو ایرشایر – جنگجوی اسکاتلندی

گاو ایرشایر (Ayrshire) که در گذشته  Dunlop نام داشت؛ با رنگ سفید و قرمز شناخته می‌شود. البته رنگ قرمز می‌تواند محدوده نارنجی تا قهوه‌ای تیره را شامل شود. گاو ماده این نژاد 450 تا 600 کیلوگرم وزن دارد. ایرشایر طول عمربالایی دارد، به راحتی با محیط خود سازگار می شود و به دلیل سازگاری در اکثر نقاط جهان از جمله آفریقای جنوبی یافت می­ شود.

گاو ایرشایر

گاو شورت هورن شیری – پیشگام

شورت هورن شیری (Milking Shorthorn) اولین گاوهای شیری بودند که به آمریکا، نیوزلند و استرالیا آورده شدند. شورت هورن شیری بخشی از نژاد گاو شورت هورن است که در ابتدا برای تولید گوشت گاو پرورش یافته و اصالتا اهل انگلستان است.

گاو نژاد شورت هورن دو منظوره محسوب می­ شود و می ­تواند برای تولید گوشت یا شیر استفاده شود. از نظر اندازه، بزرگ و به رنگ سفید و ابرش (قرمز، مشکی یا قهوه­ای مخلوط با سفید) است. همچنین می ­تواند عمدتا قرمز با برخی لکه ­های سفید باشد. شیر آن به دلیل نسبت بالای پروتئین به چربی معروف است.

گاو شورت هورن شیری

گاو سمینتال منشا گاوها

گاو سمینتال (Simmental)، یک نژاد گاو گوشتی و شیری محسوب می شود که خاستگاه اصلی آن دره سیم کشور سوئیس است. همچنین منشا گاوهایی از جمله مونت بیلیارد، فلکویه (Fleckvieh) و Pezzata Rossa d’Oropa، گاو سیمنتال است.

سازگاری بالا با شرایط محیطی مختلف، باروری بالا و طولانی مدت، طول عمر بالا، زایمان آسان، بلوغ زودرس، نرخ رشد خوب، تبدیل و کارآیی خوراک از ویژگی ­های گاو سمینتال محسوب می ­شود.

گاو سمینتال

گاو مونت بلیارد

گاو مونت بلیارد (Montbeliarde‎)، یک نژاد گاو شیری ابلق از ناحیه مونت بیلیارد در شرق فرانسه است و از سال 1354 وارد ایران شده است. مونت بلیارد دو منظوره (شیری و پرواری) است و ماده آن عمدتا برای لبنیات و به ویژه برای تهیه پنیر نگهداری می‌شود و البته مصارف گوشتی نیز دارد. گاوهای بالغ ۶۰۰ تا ۷۰۰ کیلوگرم وزن و حدود ۱۴۵ سانتی‌متر قد دارند. نرهای بالغ نیز ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ کیلوگرم وزن دارند.

گاو مونت بلیارد

قیمت گاو شیری

در دامپروری ­های سراسر کشور مبنای نگهداری و پرورش انواع نژاد گاو را میزان بازدهی از لحاظ تولید گوشت و شیر می­ دانند. معمولا نژادهایی که بازدهی بیشتری دارند قیمت بالاتری هم دارند.

برخی از نژادها از لحاظ افزایش وزن استعداد زیادی ندارند اما تولید شیر در آن­ها زیاد است و اگر هدف تولید شیر و لبنیات باشد گاوهای شیرده برای خرید مناسب ­تر هستند. گاوها بر اساس وزن، نژاد و سن قیمت گذاری می­ شوند و معمولا چون بیشتر آن­ ها بازدهی تقریبا یکسانی دارند تفاوت قیمت آنچنانی ندارند. اما در میان گاوهای یک گونه نیز، برخی دام ­ها صفات تولیدی را در بالاترین میزان خود نشان می­ دهند.

تیم فارموژن تشکیل شده از متخصصین ژنتیک، علوم دامی و علوم داده، در حوزه اصلاح نژاد، ارزیابی ژنومیک و انتخاب دام برتر با رویکرد افزایش بازده اقتصادی گامی مهم و موثر برداشته است و نیاز دامداران به واردات اسپرم ­های خارجی و ارسال نمونه ­های خون یا بافت دام به خارج از کشور برای ارزیابی ژنومیکی را کاهش داده است. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

آشنایی با نژاد گاو هلشتاین

گاو هلشتاین (گاو اسرائیلی) یکی از مشهورترین انواع نژاد گاو شیری در جهان است که با رنگ سیاه و سفید شناخته شده اما به رنگ قرمز و سفید نیز دیده می شود. در حقیقت رنگ قرمز و سفید ژن مغلوب است و اگر پدر و مادر حامل این ژن باشند یا این رنگ را نشان دهند، گوساله ­ای به این رنگ خواهیم داشت. گاو هلشتاین، بالاترین میزان تولید شیر در میان کل حیوانات شیرده جهان را دارد، اما نسبت به سایر نژادهای گاو درصد چربی و پروتئین آن کمتر است. در ادامه، خصوصیات فیزیکی و ژنتیکی متفاوت این گاو را شرح می دهیم.

تاریخچه گاو هلشتاین فریزن

منشا گاوهای هلشتاین تقریبا به 2000 سال پیش در هلند بر می­ گردد. دو نژاد گاو، حیوانات سیاه از Batavians (آلمان کنونی) و حیوانات سفید از Friesians (هلند کنونی)، برای ایجاد نژاد جدیدی از گاوها آمیزش داده شدند. این آمیختگی (crossbreeding) منجر به ایجاد حیوانی با تولید شیر بالا شد که قادر بود این کار را با منابع محدود خوراک انجام دهد. در اصل، این نژاد با نام هلشتاین-فریزن (Holstein-Friesians) شناخته می ­شد، اما درحال حاضر  به عنوان هلشتاین شناخته می­ شود. گاوهای فریزن هنوز هم وجود دارند اما جدا از نژاد هلشتاین هستند. نژادهای فریزنی از انگلستان، نیوزلند و هلند وجود دارد و بدن این حیوانات نسبت به گاو هلشتاین کوچکتر است.

گاو هلشتاین در ابتدا در سال 1852 توسط فردی به نام “Winthrop Chenery” به ایالات متحده برده شد. چون بازار رو به رشدی برای شیر و نیاز به گاو وجود داشت،  دامداران  به دنبال حیوانات به هلند می‌رفتند. “چنری” هم این گاو را از یک دریانورد هلندی خریداری کرد که از هلشتاین برای ارائه شیر تازه به خدمه خود در طول سفر نگهداری می ­کرد. چنری تحت تأثیر تولید شیر گاو، گاوهای بیشتری را در سال­ های 1857، 1859 و 1861 وارد کرد و  در مدت کوتاهی بسیاری از پرورش دهندگان دیگر هم این کار را انجام دادند که در نهایت خطوط گاو هلشتاین در ایالات متحده ایجاد شد.

گاو هلشتاین در ایران

منابع موثقی در رابطه با ورود هلشتاین به ایران در دسترس نیست ولی بنا به اظهارات متولیان این صنعت پیش بینی شده است که اوایل سال 1320 گاوهای هلشتاین به شکل دام­ های نر جهت افزایش تولید شیر با برنامه ­های آمیخته گری وارد کشور شدند و متعاقبا به صورت تلیسه­ های آبستن در قالب پرورش گاوداری های صنعتی خرده پایی در استان­ های کشور توزیع شده ­اند.

بر اساس نتایج مرکز آمار ایران در سال 1399، تعداد 1.48 میلیون راس گاو و گوساله اصیل و 1.93 میلیون راس گاو و گوساله آمیخته در بهره برداری­ های سراسر کشور وجود دارد و از این تعداد، نژاد هلشتاین تقریبا 85 درصد را به خود اختصاص داده است.

آشنایی با خصوصیات فیزیکی گاو هلشتاین

  • آن‌ها حیواناتی بزرگ با الگوی رنگی سیاه و سفید یا قرمز و سفید هستند.
  • گوساله سالم هلشتاین هنگام تولد بین 36 تا 46 کیلوگرم وزن دارد.
  • گاو بالغ هلشتاین حدود 680 کیلوگرم وزن دارد و در حالت ایستاده دارای قدی حدود ۱۴۷ سانتی­متر می­ باشد.
  • تلیسه ­های هلشتاین را می­توان در 13 ماهگی، هنگامی که وزن آن ها حدود 360 کیلوگرم است، باردار نمود. مطلوب است که یک گاو ماده هلشتاین بین 23 تا 26 ماهگی اولین گوساله خود را به دنیا آورد.
  • طول مدت آبستنی گاو هلشتاین تقریباً نه ماه است.
  • طول عمر تولیدی این گاو به طور متوسط ۴ سال می باشد.

خصوصیات تولیدی گاو هلشتاین

در سال 2017 متوسط تولید شیر گاوهای هلشتاین در آمریکا 11646 کیلوگرم بود که متوسط تولید چربی شیر آن ها 436.81 کیلوگرم (3.75 درصد) و متوسط تولید پروتئین شیر آن­ ها 362.42 کیلوگرم (3.11 درصد) بوده است. مشخص شده است هلشتاین­ هایی که سه بار در روز دوشیده می­ شوند بیش از 32658 کیلوگرم شیر در 365 روز تولید می­ کنند.

عملکرد برتر

گاوهای شیری هلشتاین بر صنعت تولید شیر غالب هستند. دلیل محبوبیت آن­ ها روشن است: تولید بی نظیر، درآمد بیشتر از هزینه خوراک، شایستگی ژنتیکی بی نظیر و سازگاری با طیف وسیعی از شرایط محیطی. این به معنای سود بیشتر برای تولید کننده لبنی است که هلشتاین پرورش می­ دهد.

بهبود ژنتیکی

صنعت تلقیح مصنوعی (AI) تأثیر فوق العاده‌ای بر بهبود ژنتیکی این نژاد داشته است. از زمان تکمیل فرآیند انجماد مایع منی در اواخر دهه 1940، تلقیح مصنوعی اجازه استفاده از گاوهای برتر و اثبات شده را به پرورش دهندگان هلشتاین در سراسر جهان داد. تلقیح مصنوعی توسعه روش های قابل اعتماد و بی طرفانه برای ارزیابی ژنتیک هلشتاین را ممکن کرد. با استفاده از  این روش، یک گاو نر هلشتاین می تواند 50 هزار دختر به دنیا بیاورد. اطلاعات مربوط به نوع و تولید همه این گاوهای ماده، پیش بینی عملکرد فرزندان آینده و ارزیابی کیفیت ژنتیک منتقل شده از پدران به فرزندان را راحت ­تر می­ کند.

امروزه تولیدکنندگان لبنیات توانایی استفاده از فناوری ژنومیک برای کشف پتانسیل ژنتیکی حیوانات خود در سنینی پایین­ تر از گذشته را دارند. آزمایش ژنومیک، DNA یک حیوان را ارزیابی می ­کند تا مشخص کند که چه ژن­ هایی دارند و اطلاعاتی را برای محاسبه عملکرد آینده ارائه می ­دهد که قابل اطمینان تر از میانگین ارزش ژنتیکی والدین است. اکثر گاو نرهایی که در تلقیح مصنوعی استفاده می­ شوند از نظر ژنومیک آزمایش می­ شوند. بسیاری از دامداران، گاوهای ماده و به خصوص تلیسه ­ها را نیز برای تصمیم گیری در زمینه تولید مثل و اصلاح نژاد مورد آزمایش ژنومیک قرار می­ دهند. به طوری که در حال حاضر، سالانه بیش از 700 هزار گاو، در آمریکا مورد ارزیابی ژنومیک (genotyping) قرار می­ گیرند.

تیم فارموژن برای اولین بار در ایران گاوهای هلشتاین را مورد ارزیابی ژنومیک قرار می­ دهد و با ارائه کاتالوگ برای گاوهای نر و ماده، به افزایش سرعت اصلاح نژاد و بازده اقتصادی کمک می ­کند. همانطور که می‌دانید تکنولوژی دائما در حال پیشرفت است و ما هم در تلاش هستیم که با کمک تکنولوژی‌های نوین به دامداری‌ها و پرورش گاو برتر کمک کنیم.