فحلی و تشخیص آن در گاو

فحلی عبارت  است  از  يک  دوره  زمانی  که  حيوان  ماده  پذيرنده  حيوان  نر  بوده  و  براي  عمل جفتگيري می ايستد. اهمیت فحلی گاو خیلی زیاد است. زیرا هر گاو ماده در سال یک بار زایش دارد و باروری تنها در صورتی موفقیت آمیز می شود که گاو در دوره فحلی خود باشد. تلقیح مصنوعی گاو باید در این زمان انجام شود. در صورت از دست دادن فحل های زیاد، امکان طولانی شدن فاصله دو زایمان گاو و ضررهای اقتصادی حاصل از آن وجود دارد. برای آشنایی با چرخه فحلی، علائم و نحوه تشخیص آن با ما همراه باشید.

چرخه فحلی از نگاه علمی

بر اساس مطالعات انجام شده، چرخه فحلی دارای چهار دوره یا گامه است که در گاو غیر آبستن در فواصل زمانی حدود 21 روز اتفاق می افتد:

الف) پیش فحلی (Proestrus)

ب) پذیرش جنسی یا فحلی  (Estrus)

ج) پس از تخمک گذاری (Metoestrous)  

د) آرامش جنسی  (Diestrus)

گامه های اول و دوم، فاز فولیکولی و گامه های سوم و چهارم، فاز لوتئال چرخه تخمدانی را در بر می گیرند.

چرخه فحلی

دوره پیش فحلی

پرواستروس، زمانی آغاز می شود که تراوش پروژسترون از جسم زرد، کاهش معنی داری پیدا کند و در گونه های مختلف از 1 تا 4 روز ادامه می یابد. در این مرحله جسم زرد تحلیل می یابد. خصوصيت عمده متمايزکننده اين دوره، رشد سريع فوليکول است. با رشد فولیکول ها، غلظت استرادیول خون نیز به تدریج افزایش می یابد. زمانی که غلظت استرادیول به بیشترین مقدار رسید تا سرژگونادوتروپین ها را به وجود آورد، سبب بروز فحلی (استروس) می شود. آشنایی با نشانه های  ایستا فحلی به ویژه زمانی که قرار است تلقیح  مصنوعی  انجام  شود،  اهمیت  فراوان  دارد.  ناتوانی  در  شناسایی ماده گاوهای فحل برای تلقیح آن ها در زمان بهینه، از دشواری های مهم صنعت گاوداری در بسیاری کشورها است.

دوره پس از تخمک گذاری

مت  استروس، با  پايان  گرفتن  دوره  فحلي  شروع  شده و فاصله  زمانی  بین  تخمک  ریزی  و  شکل  گیری  جسم  زرد  است.  در  این  دوره  که  در  گونه  های مختلف از 1 تا 4 روز ادامه می یابد، غلظت هورمون های استروییدی پایین است؛ هرچند تولید پروژسترون به تدریج افزایش می یابد. غلظت های معنی دار پروژسترون در گونه هایی که جسم زرد فعال دارند، 2 تا 5 روز پس از تخمک ریزی دیده می شود.

دوره آرامش جنسی 

دای استروس، در گاو بین 10-12 روز ادامه می یابد. جسم زرد از نظر عملي در این مرحله کاملاً فعال است. گامه دای استروس گاو، از روز پنجم چرخه فحلی آغاز می شود، يعنی هنگامی که غلظت پروژسترون خون به طور محسوسی  افزايش  می يابد  شروع  شده  و  با  تحليل  جسم  زرد در روز 16-17 چرخه  تناسلی پايان می يابد.

دوره استروس (فحلی) را به عنوان روز صفر و یا روز یکم چرخه فحلی در نظر می گیرند.

رفتار فحلی گاو و شناسایی گاوهای فحل

سه الگوی متفاوت طی مدت فحلی مشاهده شده که عبارتند از:

  1. تمایل گاو برای سواری گرفتن از سایر گاوها؛ افزایش فعالیت های فحل یابی و واکنش های حیوان گیرنده
  2. حیوان  ماده  بی  حرکت  می  ایستد  تا  حیوان  نر  سوار  او شود  و این  نشان  می  دهد  که  او به  طور  قطع  دارای  فحلی  است. سرپا ایستادن به حالت سواری دادن بهترین علامت وجود فحلی است.
  3. علامت  pug در  پشت و ترشحات در  تهیگاه  از نشانه های قطعی حیوان  فحل است. 

موی  پشت  و دم  به  هم  گره می خورد یا به خاطر سواری های مکرر دچار ریزش می شود. همچنین ادرار  مکرر،  جدا  شدن  از  گله،  قرار دادن چانه روی  پشت  دیگر گاوها،  مالش  پشت،  عصبی  بودن،  نا آرام  بودن،  به  تنهایی  راه رفتن، فریاد زدن، پرخاشگری، قوس  دادن  پشت،  اشتها نداشتن و افت ناگهانی در تولید شیر، لیس زدن،  خرناس کشیدن،  بلند کردن  سر، پیچ خوردن لب و واکنش  فلهمن  از دیگر علائم فحلی در گاو است. ظهور علائم در تليسه ها واضح تر از گاوهای ماده است.

گاو فحل

علامت فیزیکی

ورم  فرج،  قرمز  شدن  فرج  (رنگ  قرمز  روشن)،  ترشح  بیش  از  حد  مخاط،  قوام  و  سفت  شدن  رحم. نزدیک  شدن حیواناتی  که  در  مرحله  فحلی  هستند، معمولاً باعث  جمع  شدن و تشکیل  گروه های  کوچکی  از 3 تا  5 حیوان  می شود  که گروه  جنسی  فعال  (SAG) Sexually Active Group نامیده  می شوند.  تشخیص فحلی  در صورتی  ساده  است  که  گاو نر ردياب (teaser bull) در  گله  وجود  داشته  باشد. گاو نر ردياب عبارت از گاو نرى است که داراى قدرت و اشتهاى زيادى به جفتگيرى بوده، ولى نمى‌تواند عمل دخول آلت تناسلى را انجام دهد و سريعاً گاو فحل را در گله تشخيص مى‌دهد. در اين گاوها آلت تناسلى با يک عمل جراحى به طرف راست و يا چپ انحراف داده مى‌شود.

طول فحلی 18 تا 24 ساعت طول می کشد. ترشح خونی پایان دادن به فحلی نشانه‌ی افت فحلی یا از دست دادن آن است. یک نظارت دقیق برای این که حیوانات ترشحات خونی دارند لازم است تا به حالت فحلی مجدد برگردند.

علامت این وضعیت واضح و مشخص  است. تشخیص فحلی باید در زمان  شیردهی و تغذیه متوقف  شود. اشتباه در نظارت دقیق برای مدت طولانی، رایج‌ترین علت در تشخیص ضعیف فحلی است. موقع جفت گیری، حیوان ماده تغییر موضعی نشان می دهد تا جفت گیری ساده شود که به آن نشانه ی فحلی گفته می شود. گاو یک واکنش شبیه ارگاسم نشان می دهد. بعضی ماده ها هم ممکن است تا چندین ثانیه بعد از جفت گیری حالت معمولی نداشته باشند. در زمان انزال مقاومت الکتریکی پوست ناگهان افت می کند.

همچنین گاوداران در فصل زمستان مشاهده  نموده اند  که  از  پشت  گاو  فحل،  بخار  بر می  خیزد  که  این  بخار  نتیجه افزایش  دمای  بدن  گاو  به  دنبال زیاد شدن فعالیت و یا به دلیل تغییرات  فیزیولوژیکی  دوره  فحلی است.  همچنین  انبساط مردمک چشم در گاو می تواند نشانه ای از فحلی باشد.

پروتکل تشخیص موفقیت آمیز فحلی گاو

  1. پیگیری و مراقبت از حیوان ها در طول زندگی آن ها با استفاده از سیستم شماره گذاری دائمی
  2. یک سیستم ضبط صوت باید تهیه شود به طوری که اطلاعات آن مرتب به روز رسانی شود.
  3. راهکار اجرایی استاندارد (SOP) Standard Operating Procedure باید انجام شود. کارکنان دائمی باید برای برنامه تشخیص انتخاب شوند و اطلاعاتی مثل هویت حیوان، زمان شروع فحلی با توجه به علامت های مختلف و برآورد زمان تخمک گذاری را ثبت کنند.
  4. ساعات صبح از نظر تشخیص فحلی، مهم هستند چرا که میزان تشخیص فحلی طی ساعات صبح بیشتر است. گاوی که دارای فحلی است اولین گاوی است که صبح بیدار می شود.
  5. هرگونه اختلالی در گله مثل تغذیه یا شیردهی باید موقع پایش متوقف شود.
  6. نظارت  و مراقبت  ویژه  برای  تشخیص  فعالیت  گروهی  حیوان  یعنی  SAG لازم  است.  گله  ای  که  به  زمان  فحلی نزدیک می شوند معمولاً با هم اجتماع می کنند.
  7. طول مدت فحلی  با  توجه  به  سطح  کف ممکن  است  متغیر  باشد، چرا  که  فعالیت  روی  سطح  خاك  3 تا  15 برابر بیشتر از سیمان می شود. احتمال سقوط ناگهانی در فعالیت روی سطوح لغزنده وجود دارد.
  8. از  کمک  های مربوط به تشخیص فحلی باید به صورت آگاهانه و موثر  استفاده شود و تشخیص دهنده ی  فحلی باید فقط یکبار به عنوان مکمل نظارت دیداری استفاده شود ونه جایگزین آن.
  9. گله ممکن است با هورمون هایی همزمان شود یا با ترکیب آن برای افزایش احتمالی  تشخیص فحلی در زمان مناسب به کار گرفته شود.
  10. برای تشخیص هر مورد که در حالت فحلی است، باید یک برنامه ی منظم تنظیم شود تا مواظب باشد که حیوان هر 18 تا 24 روز به حالت فحلی بر می گردد.
  11. مشکلات سم و پا درد باید فوراً مدنظر قرار بگیرند چون گاوهای لنگ امکان سوار شدن بر پشت را به گاوهای دیگر نخواهد داد و این فرصت تشخیص فحلی را در حیوان کاهش می دهد.
  12. پروتکل استاندارد (SOP) باید پیگیری شود و همه فعالیت‌ها دقیقاً انجام شده و مستند شوند.

دقت و سودمندی تشخیص فحلی

دقت و اثربخشی تشخیص فحلی با توجه به حیوانی که در حالت فحلی است افزایش می یابد. با گذشت 50 روز از زایمان روزهای باز (open days)، عواملی که روی بروز فحلی تأثیر می گذارند باید به دقت بررسی شوند. گله به دقت با استفاده از نمودار احتمال فحلی نظارت می شود. عدد و درصد فحلی قابل باروری باید به دقت بررسی شود. کارایی تشخیص به صورت درصد دوره ی احتمالی فحلی بیان می شود که در دوره ی زمانی مشخص مشاهده شده اند. دقت تشخیص عبارت است از درصد دوره ی احتمال فحلی مشاهده شده که فحلی دقیق است.

مقیاس امتیاز برای علائم فحلی گاو

این امتیاز کارت، برای تصمیم گیری درباره اینکه آیا حیوان در حالت فحلی است یا نه استفاده می شود. علامت رفتاری فحلی که توسط حیوان در 2 تا 3 ساعت مداخله نشان داده می شود. اگر مجموع امتیازات طی مشاهده ی دقیق از 100 امتیاز تجاوز کند، سپس حیوان را می توان در حالت فحلی دانست.

اندازه گیری میزان فحلی و امتیاز دهی به نشانه های آن

امتیاز1: عصبی بودن و تمایل غیر معمول در گله با ترشح واژینال (50امتیاز)

امتیاز2: دوره فحلی شدیدی با ترشحات بیشتر، هیجان قابل ملاحظه و سوار شدن بر روی ماده های دیگر (50 امتیاز)

امتیاز3: حالت سواری ایستادن با یا بدون علائم معرفی شده در امتیاز های 1 و یا 2 (50 امتیاز)

همگی عواملی هستند که روی بازدهی و کارایی سیکل فحلی و زمان تخمک گذاری تاثیر می گذارند.

امتیازدهی به نشانه های فحلی: واکنش فلهمن (3 امتیاز)، بی قراری (5 امتیاز)، شل و قرمز شدن فرج ماده گاو (10 امتیاز)، سوار شدن بدون وجود فحلی قابل مشاهده (10 امتیاز)، قرار دادن چانه روی پشت ماده گاوهای دیگر (15 امتیاز)، تلاش برای سوار شدن از سمت جلو (45 امتیاز) و ایستا فحلی (100 امتیاز) که اگر گاوی در مجموع 150 امتیاز کسب کند، فحل شناخته می شود.

عوامل موثر بر رفتار فحلی گاو ها

  1. نژاد و گونه های مختلف حیوانات: فحلی بدون تخمک گذاری در حیوانات آمیخته متداول است نسبت به گونه های اصیل، طول مدت فحلی در گله گاو شیری در مقایسه با گله گاوهای گوشتی بیشتر است.
  2. عامل وراثت: عوامل وراثتی با توجه به فحلی، تخمک گذاری و باروری حیوانات خیلی مهم هستند.
  3. بیماری های peri-partum در گاوها: این نوع بیماری ها شدت بروز فحلی و همچنین قدرت باروری را کاهش می دهند.
  4. رابطه سن و وزن بدن: بروز فحلی بیشتر به وزن ربط دارد تا به سن. سن و وزن در بلوغ جنسی با افزایش وزن واضح تر می شود. سن بلوغ در تلیسه ها 14 تا 16 ماه، وزن بلوغ 60 درصد وزن بزرگسال و سن اولیه گوساله زایی 80 درصد وزن گاو بالغ است.
  5. عوامل محیطی:

الف) دمای محیط: دماهای خیلی بالا یا خیلی پایین، فعالیت جنسی را کاهش می دهند.  در محیط بیش از حد گرم، طول سیکل فحلی افزایش پیدا می کند و مدت زمان فحلی کاهش می یابد. طی تابستان، فعالیت تیروئید کاهش می یابد، میزان تیروکسین خون کاهش یافته و در نتیجه مصرف غذا و متابولیسم بدن کم می شود و این بالاخره روی رفتار و کارایی فحلی و تولید مثل اثر می گذارد.

ب) فصل: شدت فحلی طی فصل سرد بعد از فصل بارانی و تابستان در بالاترین میزان است. گاو فعالیت سواری بیشتری در هوای سرد نسبت به هوای گرم نشان می دهد. گاوها جزء حیواناتی هستند که به صورت فصلی و چندین مرتبه دچار فحلی می شوند. آن ها اختلاف فصلی متفاوتی در بروز حالت فحلی نشان می دهند. لقاح و گوساله زایی، سیکل فحلی با منبع بیرونی مثل در دسترس بودن علوفه تغییر می کند.

ج) نور: علائم رفتاری فحلی بیشتر طی دوره شبانه دیده شده است. واکنش نوری قابل ملاحظه ای در رفتاری فحلی وجود دارد. واکنش نوری میتواند فعالیت های غدد درون ریز عصبی غده جنسی را کنترل کند.

برای دریافت مشاوره و استفاده بهینه از گاوهای خود، با فارموژن در تماس باشید.

تب برفکی

بیماری تب برفکی (Foot and Mouth Disease) یا تب آفتوس یک بیماری حاد و شدیدا واگیردار است که توسط ویروس تب برفکی در بیش از 70 گونه نشخوارکننده اهلی و وحشی نظیر گاو، گوسفند، بز، گوزن و خوک سبب ایجاد بیماری می­ شود.

بیماری تب برفکی از نظر خسارت­ های اقتصادی که به صنعت دام وارد می ­سازد بسیار حائز اهمیت است. شدت واگیری در دام­‌های حساس بسیار بالا بوده ولی میزان مرگ و میر پایین است و عمدتا دام های جوان را در بر می ­گیرد. این بیماری بیشتر در جمعیت­ های دامی مطرح بوده و خسارات اقتصادی بسیار زیادی را به همراه دارد. به دلیل عواملی همچون سرعت انتشار و شدت عفونت زایی، جزء مهم ترین بیماری­ های ویروسی دام محسوب می­ گردد. به طوری که در رده بندی بیماری­ های دام در گروه  A (طبقه بندی دفتر بین المللی بیماری­ های واگیر دام) قرار دارد. در کشور ما نیز این بیماری مهم‌ترین عامل تهدیدکننده سرمایه و تولیدات دامی و اولین بیماری دامی در جدول مبارزه با بیماری ­های دام محسوب می­‌گردد.

 

ویروس تب برفکی

ویروس تب برفکی از خانواده­ ی پیکورناویریده (Picornaviridae) است و دارای بیش از 60 تیپ از نظر ایمنولوژی است. این ویروس در pH کمتر از 6.5 و بالاتر از 11 غیرفعال می ­شود. تیپ­‌های مذکور از نظر خواص آنتی ژنی با هم متفاوتند و واکسن ساخته شده برای یک تیپ قادر به ایجاد ایمنی در مقابل سایر تیپ‌­ها نیست. درمان اختصاصی برای این بیماری وجود ندارد و معمولا بهترین وسیله پیشگیری است.

پیکورناویروس ­ها در برابر شرایط و درجه حرارت معمولی اتاق تا مدت­ ها خاصیت عفونت زایی خود را حفظ می­ کنند. در صورتی­ که رطوبت هوا به بیش از 60 درصد برسد بهترین شرایط فعال ماندن ویروس خواهد بود ولی به سرعت در رطوبت زیر 60 درصد غیرفعال می‌گردند.

ویروس تب برفکی اغلب در 7.2 – 7.6  =pH پایدار است ولی در 6.7 – 9.5 =pH نیز اگر دما به 4 درجه سانتیگراد یا کمتر کاهش یابد زنده می ­ماند. ویروس تب برفکی در محیط­‌های دارای مواد آلی مانند خاک، کود شیمیایی، همچنین موادی مثل مو و چرم برای چندین هفته یا بیشتر زنده می­‌ماند. این ویروس نسبت به اکثر مواد شیمیایی، شوینده­ ها و املاح صفراوی مقاوم است.

 

 

شرایط محیطمدت ماندگاری و پایداریشرایط محیطمدت ماندگاری و پایداری
هوای پاییز28 روزلاشه دام ذبح شده3 روز
هوای گرم تابستان3 روزگوشت منجمد80 روز
محیط خشک14 روزمرتع74 روز
محیط مرطوب6 ماهروی چکمه آلوده به ترشحات و خون13 هفته
در آب50 روزروی موهای دام30 روز
داخل ادرار39 روزدر مجاری تنفسی افراد24 ساعت
بستر فضولات و ترشحات بدن40 روزوسایل دامداری30 روز
مدت پایداری و مقاومت ویروس تب برفکی در شرایط محیطی مختلف

 

 

تاریخچه تب برفکی در ایران

با نگاه به تاریخچه بیماری در ایران متوجه می­ شویم که تب برفکی از سال 1330 در کشور گزارش شده است. در سال 1335 تیپ O ویروس تب برفکی برای اولین بار جدا گردید. از آن زمان به بعد هر از چند گاه کشور درگیر همه گیری­ های ناشی از تیپ های O، A، Asia1 بوده است. در چند سال اخیر که سیاست کاربردی تزریق همزمان واکسن تب برفکی با قدرت پوششی معادل 80% در جمعیت گاوی و کل گوسفندان عشایر به اجرا در آمده، شاهد کاهش بیماری بخصوص در دامداری‌های صنعتی بوده ­ایم.

 

حیوانات حامل تب برفکی

یکی از جنبه­ های با اهمیت تب برفکی، عفونت پایدار نشخوارکنندگان است که وضعیت حامل خوانده می­ شود. این وضعیت ممکن است متعاقب مواجهه ­ی دام با ویروس پس از واکسیناسیون یا پس از طی دوران بیماری حاد گردد. طبق تعریف به حیواناتی حامل می‌گویند که بتوان 28 روز پس از عفونت، ویروس را از مایع دهانی حلقی (OP- Oesophageal Fluid) آن­‌ها جدا نمود. این وضعیت یک عفونت پنهان پایدار است که جداسازی متناوب ویروس تنها راه شناسایی آن است. ظاهرا وقوع چنین حالتی در دام­ های واکسینه مواجه شده با ویروس متداول­ تر است.

 

راه های انتقال بیماری

 

روش انتقال مستقیم:

مهم‌ترین و اصلی‌­ترین روش انتقال بیماری بخصوص در کشورهایی که بیماری به فرم بومی حضور داشته و اپیدمی­‌های نقطه‌­ای و یا وسیع دارند، انتقال به روش مستقیم یعنی تماس دام آلوده با دام حساس است. دام‌­های مبتلا دارای علائم کلینیکی بیماری، خصوصا در مراحل اولیه و فاز تب دار، ویروس را از طریق انتشار همراه با هوای تنفس به دام در تماس انتقال می دهند و سبب بروز بیماری در دام حساس می ­گردند.

به لحاظ وجود مقادیر بسیار زیاد ویروس در ترشحات و هوای تنفسی دام ­های آلوده خصوصا قبل از بروز علائم بالینی، انتقال مستقیم از دام آلوده به سالم به سرعت و سریع اتفاق می ­افتد. در نتیجه به عنوان راه انتقال اولیه ­ی بیماری در گله محسوب می ­گردد. گوساله ­ها در اثر خوردن شیر دام ­های مبتلا که حاوی مقادیر زیادی ویروس تب برفکی است، می توانند دچار بیماری شوند. همچنین لیسیدن گوساله ­ها توسط مادران مبتلا نیز می تواند سبب بروز فرم ­های کلینیکی و حاد بیماری در آن­ ها گردد که می ­تواند منجر به مرگ و میر سریع در آن­ ها شود (فرم قلبی).

در نشخوار کنندگان مسن، ویروس باید از طریق سیستم تنفسی به بدن دام راه پیدا کند. ویروس تب برفکی در این گونه دام ­ها در ناحیه بافت پوششی حلق و غدد لنفاوی ناحیه لوزتین قرار داشته و از راه خوراکی انتقال بندرت انجام می­ گردد. در گراز و خوک انتقال توسط خوردن مواد آلوده به ویروس اتفاق می ­افتد. استعداد گاو در اثر استنشاق هوای آلوده به دلیل حجم بالای هوای تنفسی چندین برابر گوسفند و بز است. ویروس تب برفکی پس از جایگزین شدن در بافت پوششی حلق و دستگاه تنفسی تکثیر می یابد و از طریق سیستم لنفاوی وارد خون می شود که با تب شدید همراه است. سپس تمام بافت ­های اپی تلیال را آلوده می سازد.

 

انتقال غیر مستقیم:

ابزار و وسایل آلوده مورد استفاده از جمله انواع سرنگ، سرسوزن، وسایل تلقیح مصنوعی، رفت و آمد وسایل نقلیه و تردد افراد می­ تواند سبب انتقال بیماری شود. انتقال بیماری توسط باد تا چند کیلومتر از دامداری­ های آلوده به مناطق پاک و عاری از بیماری صورت می­ گیرد. فاکتورهایی از جمله زمان و حجم ویروس پراکنده شده و تعداد دام مبتلا در کانون های درگیر بیماری در این نوع انتقال موثر هستند. همچنین انتقال بیماری از طریق فراورده­ های خام دامی نظیر گوشت، شیر، پشم و پوست آلوده نیز گزارش شده است.

 

تشخیص

هر زمان که افزایش بزاق و لنگش به طور همزمان در گاو بروز کند و ضایعات تاولی مشاهده شوند یا مورد ظن قرار گیرند، بیماری تب برفکی را باید مورد توجه قرار داد. به منظور تشخیص تفریقی بیماری تب برفکی از تورم دهان تاولی به آزمون­ های آزمایشگاهی نیاز است. احتیاط در باب به کار بردن وجود ضایعات تاولی در اسب (مقاوم به ویروس تب برفکی بوده، ولی به ویروس تورم دهان تاولی حساس است) به عنوان مشخصه تمایز بین دو بیماری توصیه می ­شود، زیرا امکان بروز هم زمان تب برفکی و تورم دهان تاولی وجود دارد.

در مناطق عاری از بیماری تب برفکی، همه­ ی بیماری­ های تاولی مشکوک باید به سرعت به مقامات ملی و محلی گزارش و به طور دقیق و کامل بررسی شوند. کوشش­ ها باید در راستای مشخص کردن منبع عفونت و هدایت مناسب آزمون­ های آزمایشگاهی، اعمال شود.

 

گاو مبتلا به تب برفکی

راه های کنترل و پیشگیری بیماری

مهم ­ترین و اساسی ترین روش پیشگیری و کنترل بیماری تب برفکی بکارگیری اقدامات بهداشتی و قرنطینه ­ای است به نحوی که از ورود ویروس در یک گله جلوگیری نماید. از جمله اقداماتی که باید هر واحد پرورش و نگهداری دام و بخصوص مجتمع­ های بزرگ دامپروری و تولید شیر و گوشت جدی گرفته و بکار گیرند در زیر آمده است:

  • جلوگیری از ورود دام آلوده و حامل ویروس به دامداری و یا دامپروری تولید شیر و گوشت
  • ضدعفونی کردن وسایل نقلیه
  • ضدعفونی و رفع آلودگی دامداری­ های آلوده تا رفع بیماری
  • کشتار دام­ های مبتلا بخصوص در دامداری­ های بزرگ و مجتمع­ های تولید شیر و گوشت و سوزاندن و دفن بهداشتی لاشه­ ی دام­ های مبتلا
  • رعایت مقررات بهداشتی قرنطینه ­ای فردی شامل اکیپ­ های واکسیناتور، تلقیح کنندگان، دامپزشک و افراد ورودی به دامداری و استفاده از لباس و چکمه متعلق به دامدار
  • استفاده از سرنگ، سرسوزن و کلمن ­های نگهداری واکسن
  • ضدعفونی روزانه وسایل نقلیه حمل شیر در زمان ورود و خروج
  • سوزاندن لاشه و فضولات دام بیمار و هرگونه وسایل آلوده یکبار مصرف
  • عدم برداشت و انتقال کود آلوده تا رفع کامل بیماری

 

ایمن سازی و واکسیناسیون

استفاده از واکسن جهت ایمن سازی دام های حساس علیه بیماری تب برفکی سالهاست متداول است. ولی واکسن مورد استفاده به نام واکسن کشت نسجی که به وسیله فرمالین و یا ترکیبات دیگر نظیر اتیل آمین ­ها کشته و غیرفعال می­ گردد به تنهائی نمی ­تواند در کنترل و پیش گیری از این بیماری موثر باشد. زیرا واکسیناسیون پراکنده و غیر یکنواخت با تقویم های زمانی متفاوت انجام می­ شود که تهایتاً منجر به ایجاد ایمنی ناهمگون و بسیار شکننده می­ گردد.

از طرفی واکسن تب برفکی جز گروه سوم واکسن­ ها است:

  • گـروه اول واکسن­ ها به آن دسته از واکسن­ ها اطلاق می­ گردد که ایمنی پایدار تولید نموده و باعث دفــع کامــل ویروس می ­گردند مثل واکسن طاعون. دام واکسینه در مقابل عفونت طبیعی مقاوم بوده و حامل و ناقل ویروس نمی­ شود.
  • گروه دوم به واکسن­ هایی اطلاق می ­گردد که ایمنی نسبتاً پایدار داشته و نیاز به تکرار حداقل سالانه دارد. اینگونه واکسن­ ها مانع بروز بیماری و علائم کلینیکی آن می­شوند.
  • گروه سوم واکسن ­هائی هستند از جمله واکسن تب برفکی که نه ایمنی پایدار و یا نسبتاً پایدار ایجاد می­ کنند و نه باعث دفع ویروس می­ شوند. حتی دام مبتلا، ناقل و حامل ویروس نیز می ­شود. این­ گونه واکسن­ ها شدت و علائم کلینیکی بیماری را کاهش می­ دهد. چنانچه برنامه واکسیناسیون به صورت متمرکز و یکنواخت به اجرا گذاشته شود، تاثیرات آن به مراتب موثرتر بوده و می ­تواند در کنترل ضایعات ناشی از حضور بیماری مناسب عمل نماید.

در کنار این خصوصیت مناسب­ ترین واکسن با توان آنتی ژنی۶ PD 50 حداکثر شش ماه و نسبت ایمنی در یک جمعیت گله ۶۰ تا ۷۰% است. این بدین معناست که علی رغم واکسیناسیون ۱۰۰% گله، احتمال حساس بودن جمعیتی معادل حدود ۳۰% در جمعیت مورد هدف وجود دارد.

بنابراین واکسن به تنهایی نمی ­تواند مانع بروز بیماری تب برفکی شود و همواره به عنوان فاکتور کاهش دهنده علائم و خسارات کلینیکی بیماری مطرح است. در این بیماری واکسن و واکسیناسیون پیام مناسبی که از ماهیت واکسن­ ها انتظار می ­رود ندارد. در نتیجه باید خطی مشی کنترل بیماری بر پایه اقدامات بهداشتی و قرنطینه ­ای ذکر شده، معدوم سازی دام ­های تلف شده، کشتار دام­ های مبتلا و واکسیناسیون جمعیت مورد مطالعه و هدف که بیماری می ­تواند بیشترین خسارات اقتصادی را ایجاد نمایند، استوار گردد.

 

روش واکسیناسیون

استفاده از واکسن کشته تب برفکی ساخت موسسه رازی و یا وارداتی که از سوش­ های در گردش ویروس تب برفکی بومی تهیه می­ شود مناسب ­ترین واکسن درحال حاضر است. زمان واکسیناسیون برابر با توصیه شرکت سازنده واکسن حداقل هر ۴ ماه یکبار در واحدهای دامپروری و مناطق اشاره شده و همراه با استفاده از راپل واکسن و رعایت تمامی اقدامات بهداشتی و قرنطینه ­ای ذکر شده است.

فارموژن می­ تواند در جهت افزایش سود اقتصادی دامداریتان به شما کمک کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

سمینتال: منشا گاوها

نژاد دو منظوره (گوشتی و شیری) سمینتال (Simmental) یکی از قدیمی­ ترین و گسترده ترین نژادهای گاو در جهان است. خاستگاه اصلی سمینتال دره سیم کشور سوئیس است. این حیوانات قرمز و سفید برای اولین بار در اواخر قرن ۱۹ به ایالات متحده معرفی شدند و از آن زمان بر جامعه گوشت گاو تأثیر مثبت گذاشته ­اند. این نژاد به راحتی با شرایط مختلف از خانه­ های کوچک روستایی گرفته تا دامداری بزرگ سازگار می ­شود. در نتیجه به یکی از نژادهای محبوب تبدیل شده است.

تاریخچه گاو نژاد سمینتال

سمینتال یک نژاد تأثیرگذار از گاو است که سابقه آن به قرون وسطی بر می­ گردد. سوابق اولیه نشان می ­دهد که گاو سمینتال نتیجه تلاقی بین گاوهای بزرگ آلمانی و نژاد کوچکتر بومی سوئیس است. این نژاد در دره سیم سوئیس در طول قرن 18 ایجاد شد و اولین Herd Book در سال 1806 تأسیس شد.

از نظر فنی، نام سمینتال شامل چندین نژاد در اروپا است. در حقیقت نوع آن­ ها با توجه به نیازهای محیط محلی و بازار متفاوت است. این نام به طور خاص در سوئیس به این نژاد داده شده است، در حالی که در آلمان و اتریش به فلکویه (Fleckvieh) و در فرانسه به پی روژ (Pie Rouge) معروف است. پی روژ شامل سه herd book جداگانه به نام های Abondance ، مونت بلیارد (Montbeliard) و Pie Rouge de l’Est است. در کانادا نیز این نژاد با نام سمینتال شناخته می­ شود.

در جدول زیر نام این نژاد در کشورهای مختلف آورده شده است.

نام نژادکشور
Fleckvieh Simmentalآرژانتین
Simmentalاسترالیا، برزیل، بلغارستان، کانادا، کلمبیا، دانمارک، فرانسه (بعد از 1990 میلادی)، ایرلند، مکزیک، نیوزلند، لهستان، سوئد، سوئیس (SI-division)، بریتانیا، آمریکا، زامبیا و زیمبابوه
Pie Rougeفرانسه (قبل از 1990 میلادی)
Fleckviehاتریش، آلمان، هلند، اسپانیا، سوئیس (SF-division) و اروگوئه
Simmentalerآفریقای جنوبی و نامیبیا
Pezzata Rossaایتالیا
Montbéliardeنوعی نژاد شیری فرانسوی
نام گاو سمینتال در جهان

توزیع جهانی

گاو سمینتال در سال 1895 وارد ایالات متحده آمریکا شد. Parisien، اولین گاو نر سمینتالی بود که در سال 1967به کانادا آورده شد. اسپرم این نژاد گاو در سال 1972 برای اولین بار وارد استرالیا شد. عملکرد عالی در تولید شیر و گوشت گاو، به علاوه سازگاری استثنایی با انواع تأثیرات محیطی، نژاد سمینتال را به محبوبیت و توزیع جهانی رسانده است. آمارهای فدراسیون جهانی سمینتال تعداد گاوهای سمینتال در سراسر جهان را بیش از 40 میلیون راس می­ داند، که بیش از نیمی از آن­ ها در اروپا برآورد شده است و آن­ ها را از لحاظ تعداد دومین گاو Zebu در جهان محسوب می­ کند. به عنوان مثال، بیش از 70 هزار سمینتال ثبت شده در استرالیا وجود دارد.

آشنایی با خصوصیات فیزیکی گاو سمینتال

سمینتال ­ها از قهوه ­ای مایل به زرد تا کاهی تا قرمز تیره متفاوت هستند، با علامت­ های سفید در سر، سینه، شکم و پاها. آن ­ها اغلب دارای رنگدانه­ های قرمز در اطراف چشم ­ها و لکه­ های سفید روی بدن، به ویژه در پشت شانه ­ها و در پهلوها هستند. این لکه ­ها ممکن است به طور مساوی توزیع شده یا به صورت واضح در تکه­ هایی در زمینه سفید مشخص شود. رنگدانه ­های اطراف چشم به کاهش مشکلات چشمی ناشی از نور شدید خورشید کمک می­ کند. در حالت ایده آل موها نرم و کوتاه هستند. این نژاد به طور طبیعی شاخدار است، اما می­ تواند بدون شاخ باشد.

سمینتال­ ها حیواناتی با ماهیچه­ های خوب هستند که دارای استخوان ­های بلند و درشت اندام هستند. آن­ ها دارای قدرت سازگاری خوب و تولید شیر بالا هستند. گاوهای ماده، ارتفاع تقریبی 135-150 سانتی ­متر و گاوهای نر ارتفاعی 150-160 سانتی­ متری دارند. وزن آن ­ها می ­تواند بر اساس کاربرد آن­ ها متفاوت باشد اما گاوهای ماده می­ توانند در حدود 700-900 کیلوگرم و گاوهای نر 1300 کیلوگرم وزن داشته باشند.

گاو سمینتال

ویژگی های گاو سمینتال

  • سازگاری بالا با شرایط محیطی مختلف
  • باروری بالا و طولانی مدت
  • زایمان آسان
  • طول عمر بالا
  • فواصل کوتاه بین زایمان
  • بلوغ زودرس
  • نرخ رشد خوب
  • تبدیل و کارآیی خوراک
  • قابلیت چرای خوب
  • مطیع بودن
  • توانایی مادری عالی

خصوصیات تولیدی

لاشه ­های سمینتال از سایر نژادهای اروپایی سنگین­ تر هستند و ضایعات کمی دارند. ماهیچه ­های سنگین، طول فوق العاده و اندازه و وزن کلی حیوان با هم ترکیب می­ شوند تا یک لاشه گوشت قرمز خوب با حداقل چربی اضافی تولید شود. در تولید گوشت، سمینتال با سایر نژادها رقابت بیشتری دارد، زیرا طول بدن آن ­ها درصد بالاتری از برش­ های انتخابی را ارائه می ­دهد.

متوسط تولید شیر گاوهای سمینتال در دوره 305 روزه، 6000 کیلوگرم است که متوسط تولید چربی شیر آن­ها 4.1 درصد و متوسط تولید پروتئین شیر آن­ها 3.4 درصد است.

اصلاح نژاد گاو سمینتال

انتخاب در اروپا در ابتدا برای سه ویژگی بود: شیر، گوشت و به عنوان حیوانات کار. امروزه تقاضا برای حیوانات کار بسیار کاهش یافته است، اما عضلانی بودن و تولید شیر زیاد هنوز در موفقیت سمینتال مهم است. به طوری که نسل­ های اصلاح نژادی انتخابی، با هدف حداکثر تولید شیر و گوشت با حداقل هزینه، حیواناتی بسیار سازگار،  عضلانی و دارای چارچوب بدنی خوب تولید کردند.

در تلقیح بین نژادها، سمینتال بسیار موفق عمل کرده است. این نژاد برای اصلاح نژاد به ویژه با گاو هرفورد (Hereford) ایده آل است. در مناطق نیمه گرمسیری، در نتیجه­ ی آمیزش با نژادهای بومی (به عنوان مثال: برهمن، زبو)، گوساله­ های هیبرید، نرخ سود عالی و توانایی مقاومت در برابر فشار محیطی نشان دادند. کیفیت گوشت با چربی سفید و مرمر عالی، و مقدار شیر بهبود پیدا کرد.

تیم فارموژن می‌تواند به اصلاح نژاد ژنومیکی دام‌های شما کمک کند. برای آشنایی بیشتر با این خدمات با ما تماس بگیرید.

گاو سیستانی، ذخیره ژنتیکی با ارزش ایران

گاو سیستانی از مهم‌ترین نژاد‌های بومی کشور با تیپ گوشتی است و به عنوان یک ذخیره ژنتیکی و استراتژیک کشور مطرح است که در مناطق اطراف دریاچه هامون نگهداری می‌شود. پرورش و نگهداری این گاو در منطقه سیستان اغلب در محوطه‌هایی است که در قسمتی از آن سایه‌بان تعبیه شده است. اکثر این جایگاه‌ها شکل باز و نیمه باز دارند.

در ایران جمعیت گاو سیستانی از سال ۱۳۵۵ تاکنون با کاهش ۹۳ درصدی از ۱. ۵ میلیون راس به ۱۰۰ هزار راس تقلیل یافته است. ‌ایستگاهی تحقیقاتی برای پرورش این گاو بومی در شهرستان زهک دایر است که از سال ۱۳۶۷ فعالیت خود را آغاز کرده و در حال حاضر با داشتن نزدیک به ۲۶۶ راس، یکی از مراکز فعال در پرورش گاو سیستانی است.


تاریخچه گاو سیستانی

در جنوب شرقی ایران، استان سیستان و بلوچستان قرار دارد که از آب و هوایی گرم و خشک برخوردار است. منطقه سیستان که زیستگاه طبیعی گاو سیستانی است، قسمتی از دشتی بزرگ به همین نام است که بخش عمده آن در خاک افغانستان واقع شده است.

این گاو سال‌ها و حتی سده‌ها در منطقه سیستان به حیات خود ادامه داده‌است به گونه‌ای که آثار به دست آمده از حفاری‌ها و اکتشافات باستانی در شهر سوخته نشان می‌دهد که ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح در این منطقه گاو سیستانی زیست می‌کرده‌ است و همواره از آن برای کار کشاورزی، تولید شیر و گوشت استفاده می‌شده‌است.
گاو سیستانی، یکی از بهترین نژاد‌های گاو بومی کشور به حساب می‌آید. علاوه بر سازگاری بالا با شرایط محیطی مناطق گرمسیر، از صفات رشد و تولید گوشت نسبتاً مناسبی نیز برخوردار است. از نظر ظاهری، این گاو کوهان دار و شبیه گاو‌های گونه Bos indicuse یا Zebo است.


ویژگی‌های ظاهری

گاو‌های نژاد سیستانی هیکل متوسط، سم‌های قوی و محکم، بدنی کشیده و قوس دار، کپل متوسط، سری کوچک با پیشانی پهن و برجسته و مو‌هایی تا اندازه‌ای خشن دارند. داشتن غبغبی بلند و چین دار از خصوصیات بارز گاو سیستانی به شمار می‌رود. قسمت‌های خلفی و ران‌ها، به خصوص در گاو‌های نر و پرواری بسیار پهن و بزرگ و دارای عضله‌بندی زیاد و مرغوبی است که به خصوصیات تیپ گاو‌های گوشتی نزدیک است.
صفت بی‌شاخی در این نژاد غالب بوده و اغلب گاو‌های نر و ماده فاقد شاخ یا دارای شاخ‌های کوتاه و لق هستند. رنگ غالب در این نژاد سیاه بوده اما رنگ‌های ابلق (سیاه و سفید)، خاکستری، خرمایی و… نیز در بین این نژاد دیده می‌شود. به نظر دامداران محلی، رنگ ابلق و سیاه دارای اصالت بیشتری هستند.


ویژگی‌های فیزیکی

گاو ماده

  • متوسط وزن گوساله‌ها در هنگام تولد: ۱۸ الی ۲۲ کیلوگرم
  • دوره شیردهی: ۷ ماه
  • وزن متوسط: ۲۵۰ الی ۴۰۰ کیلوگرام
  • طول بدن: ۲ متر
  • متوسط ارتفاع بدن ۱۳۲سانتی‌متر

گاو نر

  • وزن متوسط: ۳۵۰ الی ۴۵۰ کیلوگرم
  • طول بدن: ۲. ۲ متر
  • متوسط ارتفاع بدن: ۱۴۶سانتی‌متر
  • دور سینه گاو‌های نر: ۱۸۲ سانتی‌متر
  • ارتفاع جدوگاه: ۱۳۲سانتی‌متر
  • سن مناسب شروع پروار: ۱۰-۱۲ ماهگی

افزایش وزن روزانه گوساله‌های نژاد سیستانی در صورت استفاده از جیره غذایی مناسب، در طول ۶ ماه پرواربندی، 1.13 کیلوگرم است ضریب تبدیل موادغذایی (F. C) به گوشت، متوسط هشت به یک است.

 

گاو سیستانی

ویژگی‌های شیر گاو سیستانی

گاو سیستانی در طول مدت ۲۲۰ روز، ۱۲۶۲ کیلوگرم شیر (5.7 کیلوگرم در روز) در شرایط پرورش سنتی تولید می‌کند. گروهی از دامپروران در هر دوره ۱۶۰۰ لیتر شیر (متوسط تولید شیر روزانه ۷کیلوگرم) به دست آورده‌اند که البته تغییرات میزان شیر به چگونگی تغذیه و انتخاب دام بستگی دارد.
شیر گاو سیستانی از لحاظ مقدار چربی و پروتئین، غنی‌تر از بسیاری از نژاد‌های گاو است. متوسط تولید چربی شیر آن‌ها 4.6 درصد و مقدار پروتئین شیر آن‌ها 4.22 درصد است.

 

قدرت سازگاری گاو سیستانی

در بین نژاد‌های بومی ایران، گاو سیستانی از استعداد رشد و تولید گوشت بالایی برخوردار است. خصوصیات این نژاد نظیر مقاومت به بیماری‌ها، کنه‌ها، تغییرات جوی و کم توقعی در کنار استعداد رشد و پروار شدن جبرانی گوساله‌های نر سیستانی در زمان پرواربندی، قابلیت تولید گوشت، کمیت و کیفیت لاشه، بازده غذایی و قابلیت پرواربندی مناسب در این نژاد قابل توجه است، همچنین این گاو بومی قدرت شنا و تعلیف در آب‌های دریاچه هامون دارد.
حیوانات این نژاد بسیار قانع هستند، به طوری که خوراک عمده آن‌ها را در طول سال، نیزار‌های اطراف دریاچه و کاه تشکیل می‌دهد و شاید اغراق نباشد اگر گفته شود هیچ نژاد غیر بومی توان تحمل و تولید تحت چنین شرایطی را ندارد. بخش مهمی از قابلیت‌های ژنتیکی این دام بر اثر انتخاب طبیعی و مصنوعی در شرایط سخت و نامساعد آب و هوایی منطقه، طی سالیان طولانی حاصل شده است.

از ویژگی‌های سازگاری این نژاد با محیط طبیعی، می‌توان به کوهان گاو به عنوان محلی برای ذخیره انرژی به دلیل كمبود منابع خوراك دام در این ناحیه اشاره کرد.

 

با توجه به توضیحات ذکرشده لازم است که با کاربرد و اجرای برنامه‌های اصلاحی دقیق و حساب شده به حفاظت از جمعیت گاو سیستانی و توده ژنتیکی اقدام نموده تا اولاً موجب حفظ و پایداری این نژاد در منطقه‌ای که سازگار شده‌اند شود. ثانیا در صورتی که در برنامه‌های اصلاحی برای انتخاب و آمیخته‌گری نیاز به خلوص نژادی بود از آن‌ها برای اهداف مورد نظر استفاده شود. فارموژن می‌تواند در این مسیر همراه شما باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما در تماس باشید.

آشنایی با محبوب ترین نژادهای گاو گوشتی جهان

 

در سراسر جهان بیش از 250 نژاد گاو گوشتی وجود دارد و در حال حاضر پرورش گاو گوشتی به اندازه گاوهای شیری محبوب است. در این مقاله، شما یک دید کلی درباره محبوب ترین نژادهای گاو گوشتی در جهان به دست ‌می‌آورید.

انواع نژادهای گاو گوشتی در جهان

همانطور که می‌دانید بیشتر نژادهای گاو گوشتی برای اهداف اقتصادی پرورش داده می‌شوند. ترکیبی از نژادها یا هر نژاد خاص در هر برنامه پرورش، تأثیر قابل توجهی بر سودآوری و کارایی صنعت تولید گاو دارد. همچنین هر نژادی کارایی تولید مثل، نرخ رشد و توانایی مادری خود را دارد و به دلیل همین تفاوت‌ها، مشخصات محصول نهایی از نژادی به نژاد دیگر متفاوت است.

هزینه تولید و نیازهای کلی تغذیه به دلیل وابستگی به اندازه حیوان و میزان رشد در نژادهای مختلف متفاوت است. بنابراین، در برنامه‌های اصلاح نژاد، انتخاب نژادهای مناسب ضروری است.

در ادامه لیستی از مشهورترین گاوهای گوشتی آورده شده است:

گاو آنگوس سیاه (Black Angus)

آنگوس سیاه رایج ترین نژاد گاو گوشتی در ایالات متحده با بیش از 330 هزار حیوان ثبت شده است. یکی از دلایل محبوبیت زیاد این نژاد، ویژگی­های لاشه آن­ است که به عنوان گوشت گاو مرمر و خوش طعم به بازار عرضه می­شود. همچنین، گاوهای آنگوس در فصل زایمان نیاز به نگهداری کمی دارند، از نظر تغذیه بسیار کارآمد و مادران خوبی هستند. این نژاد در قرن 19 به ایالات متحده آمد.  وزن گاو نر 850 کیلوگرم و وزن گاو ماده 550 کیلوگرم است.

گاو آنگوس سیاه

گاو شارولز (Charolais)

منشا نژاد شارولز استان شارول در مرکز فرانسه است. گفته شده است که این نژاد بر صنعت گوشت گاو آمریکای شمالی بیشترین تاثیر را داشته است. شارولز زمانی در صنعت گاو ایالات متحده مورد استفاده گسترده قرار گرفت که تولیدکنندگان به دنبال احشام بزرگتر و سنگین تر از نژادهای گاو سنتی بریتانیایی بودند. رنگ این نژاد هنگام تولد برنزه روشن است و در ده هفته به سفید یا سفید کرمی تغییر می‌کند و موهای آن معمولا در تابستان کوتاه است، اما در هوای سرد ضخیم و بلند می‌شود. مشخصه دیگر شارولز سر شاخدار، پوست صورتی و غشای مخاطی است. همچنین این نژاد برای اندازه بزرگ، رشد سریع و گوشت قرمز هم پرورش داده می‌شود. وزن گاوهای نر به طور متوسط بین 1000-1100 کیلوگرم و وزن گاوهای ماده تا 800-900 کیلوگرم است.

گاو شارولز

گاو هرفورد (Hereford)

هرفورد که منشا آن انگلستان است، به دلیل بلوغ زود و توانایی چاق شدن در ایالات متحده بسیار محبوب شد. رنگ آن‌ها قرمز تیره تا قرمز زرد با چهره ای سفید رنگ است. همچنین با طول عمر، مطیع بودن، آسان زایی، شیر خوب و به عنوان مادران خوب شناخته می‌شود. وزن گاو هرفورد نر، 816 و وزن گاو ماده 544 کیلوگرم است.

گاو هرفورد

گاو سمینتال (Simmental)

سمینتال یکی از قدیمی ترین و گسترده ترین نژادهای گاو در جهان است. حیوانات قرمز و سفید برای اولین بار در اواخر قرن 19 به ایالات متحده معرفی شدند و از آن زمان بر جامعه گوشت گاو تأثیر مثبت گذاشته اند. آن­ها دارای بدنی بزرگ هستند، در فصل زایمان به کمک نیاز داشته و پتانسیل بالایی برای افزایش وزن دارند.

گاو سمینتال

گاو گوشتی آنگوس قرمز (Red Angus)

آنگوس قرمز به اندازه آنگوس سیاه محبوب نیست اما همان ویژگی‌های لاشه ارزشمند را ارائه می‌دهد که منجر به افزایش طعم و گوشت مرمری می‌شود. همچنین آنگوس قرمز یک نژاد گاو مطیع است و دارای ویژگی‌های مادرانه خوبی است. آن‌ها نسبت به آنگوس سیاه تحمل بیشتری نسبت به دمای گرم دارند.

گاو آنگوس قرمز

گاو لانگهورن تگزاس (Texas Longhorn)

لانگهورن تگزاس (درازشاخ تگزاس) محصول نهایی “بقای اصلح” است که توسط کریستف کلمب و استعمارگران اسپانیایی به آمریکا آورده شده است. این نژاد به خاطر شاخ‌هایش معروف است که طول دو سر شاخ می‌تواند تا 1.8 متر برای گاوهای نر و 2.1 متر برای گاوهای ماده باشد. لانگهورن‌های تگزاس با رنگ بندی متنوع خود شناخته می‌شوند و می‌توانند به رنگ‌های مختلف یا ترکیبی از رنگ‌ها باشند، اما قرمز تیره و سفید رنگ‌های غالب هستند.

گاو لانگهورن تگزاس

گاو گلبفی (Gelbvieh)

نژاد گاو گلبفی (گاو زرد)، نژادی اروپایی است که از طریق تلقیح مصنوعی به ایالات متحده معرفی شد. گاو گلبفی قرمز رنگ و شاخدار است. طرفداران این نژاد ادعا می‌کنند که این نژاد دارای باروری بالا، سهولت زایمان، توانایی مادری و سرعت رشد گوساله‌ها است.

گاو گلبفی

گاو لیموزین (Limousin)

نژاد قرمز طلایی لیموزین، بومی فرانسه در مناطق لیموزین و مارکه است. ویژگی‌های فوق العاده لاشه این نژاد توجه تمام صنعت گوشت گاو را به خود جلب کرده است. نژاد لیموزین یک حیوان بزرگ است که به رنگ سیاه نیز دیده می‌شود. وزن گاو نر به طور متوسط 1000-1100 کیلوگرم و وزن گاو ماده به طور متوسط 650-700 کیلوگرم است.

گاو لیموزین

گاو هایلند (Highland)

هایلند با داشتن شاخ‌های بلند و پوشش دولایه، برای دستیابی و حفظ شرایط خوب و تناسب اندام، نیاز کمی به حمایت، مکمل‌های غذایی یا غلات گران قیمت دارد. هوای سرد و برف تأثیر چندانی بر ‌آن‌ها ندارد. ‌آن‌ها تا شمال آلاسکا و کشورهای اسکاندیناوی پرورش یافته‌اند. گاوهای هایلند همچنین به خوبی با آب و هوای جنوبی مانند تگزاس و جورجیا سازگار هستند. مژه‌های بلند و موهای پیشانی، چشم‌ها را در برابر حشرات پرنده محافظت ‌می‌کند و در نتیجه، بیماری چشم صورتی غیر معمول است. گوشت گاو هایلند گوشتی لخم، مرمر، خوش طعم و کم چربی است.

گاو هایلند

گاو براهمن (Brahman)

براهمن (براهمن آمریکایی) از ایالات متحده به کشورهای کارائیب، آمریکای مرکزی و جنوبی، استرالیا، جزایر اقیانوس آرام و فیلیپین صادر شده و حیوانی بزرگ با بدن کشیده، عمق متوسط، دارای پاهای بلند تا متوسط و پشت راست است. رنگ بدن این نژاد معمولا خاکستری بسیار روشن است، اما ممکن است قرمز یا سیاه باشد.

گاو نر بالغ معمولا رنگ تیره تری نسبت به گاو ماده دارد و نواحی تیره تری روی گردن، شانه‌ها، پایین ران‌ها و پهلوهای آن ها دیده ‌می‌شود. گوساله‌ها هنگام تولد یک پوشش قرمز دارند که به سرعت خاکستری ‌می‌شود. پوست شل، نرم و قابل انعطاف با ضخامت متوسط است. سر معمولا کشیده، گوش‌ها آویزان و شاخ‌ها نازکتر از نرها هستند. قوز در نر قابل توجه است و در ماده کوچک­تر است. غبغب بزرگ و بسیار آویزان و اندازه پستان در گاو مانند پستانک‌ها متوسط است. وزن گاوهای نر 800-1100 کیلوگرم و وزن گاوهای ماده 500-700 کیلوگرم است. مزایای این نژاد، رشد خوب در چراهای ضعیف و خشک است.

گاو براهمن

گاو شورت هورن (Shorthorn)

شورت هورن اصالتا اهل انگلستان است. این نژاد دو منظوره هم گوشت و هم شیر تولید ‌می‌کند. شورت هورن یک حیوان با اندازه متوسط و مطیع است. این نژاد دارای طول عمر عالی است و سیستم ایمنی و مقاومت خوبی در برابر بیماری‌ها دارد و به رنگ‌های قرمز، سفید یا ابرش هستند. ‌آن‌ها توانایی مادری و باروری خوبی دارند. وزن گاوهای نر به طور متوسط 900-990 و وزن گاوهای ماده به طور متوسط 750-800 کیلوگرم است.

گاو شورت هورن

گاو برانگوس (Brangus)

برانگوس یک گاو بزرگ گوشتی است که توانایی باروری و دوشش دارد. این نژاد همچنین توانایی مادری خوبی دارد. رنگ آن مشکی یا قرمز است. برانگوس خوی خوبی دارد و مطیع است. وزن گاو نر تا 900 کیلوگرم و وزن گاو ماده 500 کیلوگرم است.

گاو برانگوس

گاو گوشتی درات ماستر (Droughtmaster)

منشاء درات ماستر شمال کوئینزلند در استرالیا است. این نژاد محصول آمیزش گاو براهمن و شورت هورن است. رنگ آن عمدتا قرمز است. اندازه این گاو گوشتی متوسط تا بزرگ و دارای کیفیت خوب گوشت و مقاوم در برابر انگل است. این حیوان مطیع و دارای باروری بالا است و می‌تواند با محیط سازگار شود.

گاو درات ماستر

گاو بلمونت قرمز (Belmont Red)

منشاء نژاد بلمونت قرمز استرالیا است. گاو بلمونت را عمدتا برای تولید گوشت پروش می دهند. این حیوان اندازه­ای متوسط دارد و کیفیت گوشت آن عالی است. رنگ بلمونت، قرمز است، باروری خوبی دارد و سازگار و مقاوم در برابر کنه است. آن‌ها حیواناتی مطیع و مقاوم در برابر حرارت هستند.

گاو بلمونت قرمز

گاو گوشتی چیانینا (Chianina)

منشا گاو چیانینا، کشور ایتالیا است و عمدتا نژاد خشکسالی است اما در حال حاضر از آن در مصارف گوشتی استفاده ‌می‌شود. چیانینا یک نژاد دو منظوره است ورنگ پوست مشکی و موهای سفید رنگ دارد. این نژاد بزرگ ماهیچه‌های خوبی دارد و با آب و هوای گرم سازگار است. وزن چیانینای نر 1200-1500 کیلوگرم، و ماده 800-1000 کیلوگرم است.

گاو چیانینا

گاو بیف مستر (Beef Master)

منشا اصلی بیف مستر ایالات متحده است و عمدتا در نژادهای گاو گوشتی قرار ‌می‌گیرد. این نژاد تلفیق نژادهای هرفورد، شورت هورن و براهمن و دو منظوره است اما عمدتا در مصارف گوشتی استفاده ‌می‌شود. بیف مستر قابلیت دوشیدن و باروری خوبی دارد و عمدتا قرمز است. وزن گاوهای ماده معمولاً 800 کیلوگرم و وزن گاوهای نر حدود 1200 کیلوگرم است. این نژاد در برابر انگل و بیماری‌ها مقاوم و همچنین یک حیوان باهوش و خونگرم است. بنابراین رسیدگی به آن آسان است.

گاو بیف مستر

گاو گوشتی دوون (Devon)

منشا گاو دوون شهرستان‌های Devon و Somerset در انگلستان است و به دلیل رنگ قرمز تیره به “قرمز یاقوتی” (Ruby Red) مشهور است. شاخ‌های سفید کر‌می ‌با نوک‌های مشکی و پوست نارنجی-زرد به ویژه در اطراف چشم و پوزه دارد. وزن گاو نر بالغ به طور متوسط 770 کیلوگرم و وزن گاو بالغ ماده به طور متوسط 450-600 کیلوگرم است.

گاو دوون

گاو پیمونتز (Piedmontese)

منشا گاوهای پیمونتز منطقه پیمونت در شمال غربی ایتالیا است. ناهنجاری ژنتیکی آن به عنوان “عضله مضاعف” (double muscling) شناخته ‌می‌شود و آن را منحصر به فرد ‌می‌کند. ‌آن‌ها دارای پروتئین بالاتر و چربی شیمیایی کمتری هستند که برای مصرف کنندگان سالم تر است. تولد گوساله با عضله مضاعف برای گاوهای ماده پیمونتزی دشوار است، زیرا کانال‌های تولد ‌آن‌ها باریک است و به همین دلیل، گاوهای پیمونتز نر با نژاد آنگوس آمیزش داده ‌می‌شوند.

گاو پیمونتز

گاو گوشتی انکول واتوسی (Ankole-Watusi)

انکول واتوسی از مصر سرچشمه گرفته و راه خود را از طریق آفریقا قبل از وارد کردن باغ وحش‌ها به اروپا باز کرده است. شاخ‌های بزرگ گاو، ‌آن‌ها را در اروپا محبوب کرد و به همین دلیل در دهه 1920 و 1930 به ایالات متحده آورده شدند. مدتی طول کشید تا این نژاد از جاذبه زیبایی به حیوان مزرعه تبدیل شود، اما در سال 1983، ثبت بین المللی انکول واتوسی ایجاد شد.

گاو انکول واتوسی

گاو بارزونا (Barzona)

بارزونا بومی ایالات متحده و ترکیبی از نژادهای گاو آفریکانر، هرفورد، آنگوس و Santa Gertrudis است. ایجاد این نژاد در آریزونا در دهه 1940 اتفاق افتاد. یک زن و شوهر ‌قصد داشتند نژادی را ایجاد کنند که آب و هوای آن ایالت را در حین تولید گوشت گاو با کیفیت تحمل کند. گاوهای بارزونا قرمز رنگ و حیوانات باهوشی هستند.

گاو بارزونا

گاو گوشتی کراکر فلوریدا (Florida Cracker)

نژاد کراکر فلوریدا یک نژاد قدیمی در ایالات متحده است. مهاجران در اوایل دهه 1500 این حیوانات را از اسپانیا آوردند. این نژاد در ابتدا به دلیل تحمل گرما، و مقاومت در برابر انگل‌ها و بیماری‌ها گسترش یافتند. با این حال، در دهه 1900، نژادهای دیگری که دارای این ویژگی‌ها بودند به ایالات متحده آورده شدند و تقریبا باعث انقراض نژاد کراکر فلوریدا شدند. در حال حاضر این نژاد در معرض تهدید قرار دارد، اما ایالت فلوریدا در حفظ نژاد کراکر فلوریدا پیشرو است.

گاو کراکر فلوریدا

جمع بندی

تعدادی نژاد گاو گوشتی محبوب در جهان وجود دارد که امروزه این نژادها برای تولید گوشت پرورش داده می‌شوند و در جهان مرسوم هستند. ‌آن‌ها با هدف اقتصادی پرورش داده می‌شوند و ارزش تجاری دارند. اگر شما تصمیم به تاسیس مزرعه ای برای تولید گوشت دارید، امیدواریم این مقاله به شما کمک کرده باشد.

تیم فارموژن در حوزه اصلاح نژاد، ارزیابی ژنومیک و انتخاب دام برتر گامی مهم و موثر برداشته است و نیاز دامداران به واردات اسپرم­ های خارجی و ارسال نمونه­ های خون یا بافت دام به خارج از کشور برای ارزیابی ژنومیکی را کاهش داده است. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

گاو ایرانی و انواع آن را بشناسید!

چقدر در مورد گاو ایرانی اطلاعات دارید؟ همانطور که می‌دانید نژادهای بومی حیوانات هر کشور، سرمایه ملی و ذخایر استراتژیک هر کشوري محسوب می‌شوند و حفظ و تکثیر آن‌ها اهمیت بسیاري دارد. برای مثال نژاد گاو ایرانی پس از هزاران سال انتخاب طبیعی و مصنوعی و گذر از موانع بسیار همچنان به حیات خود ادامه داده، به ازدیاد نسل پرداخته و با محیط سازگاري پیدا کرده است.

براساس نتایج سازمان آمار کشور در سال 1399، 1.44 میلیون رأس گاو و گوساله بومی  و 1.93 ميليون رأس گاو و گوساله آميخته وجود داشته است.  از انواع نژاد گاو ایرانی می‌توان گاو سیستانی، گاو نجدی، گاو دشتیاری، گاو تالشی، گاو مازندرانی، گاو گلپایگانی، گاو سرابی، گاو کرمانی و گاو کردی را نام برد که در این مقاله درباره آن‌ها خواهیم نوشت.

گاو سیستانی

گاو سیستانی از مهم ترین نژادهای بومی کشور با تیپ گوشتی است و به عنوان یک ذخیره ژنتیکی و استراتژیک کشور مطرح است. تعداد این گاو از سال 1355 تاکنون  کاهش 93 درصدی داشته یعنی  از 1.5 میلیون راس به 100 هزار راس تقلیل پیدا کرده. یک ایستگاه تحقیقاتی از سال 1367 برای پرورش گاو سیستانی در شهرستان زهک دایر است که در حال حاضر با داشتن نزدیک به 266 راس، یکی از مراکز فعال در پرورش گاو سیستانی است.

از خصوصیات این نژاد، مقاومت به بیماری‌ها و  تغییرات جوی، کم توقعی در کنار استعداد رشد و پروار شدن جبرانی گوساله‌های نر سیستانی در زمان پرواربندی، قابلیت تولید گوشت با کمیت و کیفیت بالا و در آخر بازده غذایی و قابلیت پرواربندی مناسب می‌توان نام برد.

سن مناسب شروع پروار 10-12 ماهگی و طول دوره پروار 6 ماه است. از طرفی گاو سیستانی در طول مدت 220 روز، 1262 کیلوگرم شیر (5.7 کیلوگرم در روز) در شرایط پرورش سنتی تولید می‌کند. از ویژگی‌های سازگاری این نژاد با محیط طبیعی، می‌توان به کوهان گاو به عنوان محلي براي ذخيره انرژي به دليل كمبود منابع خوراك دام در این ناحیه اشاره کرد.

برای آشنایی بیشتر با این نژاد می توانید مقاله گاو سیستانی، ذخیره ژنتیکی با ارزش ایران را مطالعه کنید.

گاو سیستانی

گاو دشتیاری

گاو نژاد دشتیاری یکی دیگر از نژادهای بومی مهم در استان سیستان و بلوچستان می‌باشد که بر اساس آمار اداره کل امور عشایر استان سیستان و بلوچستان، جمعیتی بالغ بر 40 هزار راس دارد. رنگ بدن حیوان تنوع زیادی دارد و از رنگ کاملا روشن تا کاملا سیاه متغیر است. ولی رنگ‌های غالب آن قهوه‌ای روشن با سر و گردن قهوهای سوخته و نیز طوسی روشن می‌باشد. گاو دشتیاری دارای کوهان عضلانی و بزرگ و نیز غبغب بلند و پرچین و آویزان بوده، بنابراین جزء نژادهای زِبو قرار می‌گیرد.

از مشخصات فنوتیپی این نژاد، وجود شاخ در هر دو جنس نر و ماده است. نژاد دشتیاری در مقایسه با نژاد سیستانی و سرابی دارای جثه‌ی نسبتا کوچک تری است که با تولید شیر روزانه حدود 4.3 کیلوگرم و طول دوره شیردهی 244 روز، جزء گاوهای شیری قرار می‌گیرد. متوسط عمر اقتصادی گاوهای ماده دشتیاری 11.8 سال و گاوهای نر 11.3 سال است. این گاو، علاوه بر استفاده در تولید گوشت و شیر، برای شخم زدن زمین کشاورزی و بارکشی نیز در منطقه بلوچستان استفاده می‌شود.

گاو دشتیاری

گاو نجدی

گاو نجدی شاخص ترین توده جمعیتی گاو در خوزستان بوده که از سوی فائو نیز به همین نام شناخته شده است. زیستگاه این نژاد جنوب و جنوب غرب کشور است. گاو نجدی، یک نژاد شیری- گوشتی بوده و به عنوان یک منبع خوب تولید شیر و گوشت نقش موثری در تامین پروتئین حیوانی و اقتصاد روستایی خوزستان ایفا می‌کند.

تحمل درجه حرارت بالا، گوساله زایی خوب، آسان زایی و کم بودن موارد ابتلا به بیماری‌های دستگاه تناسلی، قدرت تحرک زیاد، مقاوم بودن در برابر ابتلا به انگل‌های داخلی و خارجی، سازش با شرایط آب و هوایی و تغذیه ای نامطلوب از خصوصیات بارز گاو نجدی است. نژادهايي نظير نجدي كه در مناطق گرم ديده مي‌شوند، داراي اندامي كشيده و پوستي با غدد عرق فراوان بوده هستند. لذا تبخير از سطح پوست آن‌ها نسبت به نژادهايي نظير سرابي بيشتر است.

گاو نجدی

گاو تالشی

گاو تالشی دارای جثه‌ای متوسط، کوهان دار و غبغب بلندی است و به رنگ‌های متنوعی از مشکی ابلق تا زرد، جنایی دیده می‌شود. بعضی افراداعتقاد دارند این گاوها حدود 3 هزار سال قبل از میلاد به ایران آورده شده اند.

 در شرایط روستایی، سن اولین آبستنی گاو تالشی از حدود 24 ماهگی تا سه سالگی بوده، ولی در شرایط ایستگاهی گاو تالشی فومن، اولین سن آبستنی در 18-20 ماهگی ثبت شده است. وزن تولد گوساله‌ها در شرایط روستایی بسیار متغیر بوده و در حدود 12-20 کیلوگرم است. اما در ایستگاه فومن وزن تولد 28.5 کیلوگرم نیز گزارش شده و دوران شیردهی ماده گاوها در شرایط روستایی 8-10 ماه است.

گاوهای تالشی  عموما با صاحب خود و یا با افرادی که به طور مستقیم از آن‌ها نگهداری می‌کنند، مانوس شده و الفت می‌گیرند. اما روی انس و الفت گاوها نمی‌توان کاملا اطمینان کرد. چرا که گاهی اتفاق افتاده که گاوی علیرغم رام و ساکت بودن به کارگری که جهت تمیزکردن اصطبل به تنهایی وارد گله شده حمله کرده است!

گاو تالشی

گاو مازندرانی

گاو مازندراني يا جنگلي با جثه كوچكش در طول چند صد سال نياز شير و گوشت مردم طبرستان را تامين كرده است. هرچند با توجه به تعاريف علمي شايد نتوان اصطلاح نژاد را در مورد آن استفاده كرد،‌ اما حداقل به عنوان يك توده بومي (native mass) ارزشمند است.

 با توجه به تطابق پذيري صورت گرفته در طي صدها سال، اين توده ژنتيكي از نواحي ساحلي درياي كاسپين گرفته تا ارتفاعات بيش از سه هزارمتري رشته كوه البرز به خوبي سازگاري پيدا كرده است. اين توده بومي در مقايسه با نژادهاي خارجي وارده شده ، نسبت به انگل‌هايي مثل كنه و بيماري‌هايي از قبيل تيلريوز و بابزيوز مقاومت بيشتري دارد.

سخت زايي در گاو مازندراني به ندرت اتفاق مي‌افتد و بنابراين به كمك انسان نيازي ندارد. در ضمن جفت ماندگي هم در آن بسيار نادر است. در مقايسه با نژاد هلشتاين در برابر ورم پستان نيز مقاوم‌تر است. اين گاو در مراتع متوسط و حتي فقير قابليت تغذيه داشته و از علوفه‌هاي با كيفيت بسيار پايين مثل كاه برنج مي‌تواند به خوبي استفاده نمايد. این گاو کوهان دار، در برابر تنش گرمايي نيز مقاوم‌تر است.

گاو مازندرانی

گاو سرابی

گاو سرابی از جمله گاوهای بومی کشور است که در نواحی کوهستانی شمال غرب ایران پرورش داده می‌شود. این نژاد به عنوان یکی از نژادهای شیری ایران شناخته شده است. گاوهای بومی سرابی در یک دوره شیردهی 218 روزه، یک‌ هزار و 513 کیلوگرم شیر تولید می‌کنند.

گاو سرابی به سبب داشتن ویژگی‌هایی همچون سازگاری با آب وهوای نیمه خشک و سرد، مقاومت ژنتیکی برابر انگل‌ها و بیماری‌های منطقه و سازگاری با خوراک‌های با کیفیت پایین تر دارای ارزش ژنتیکی فراوانی است. متأسفانه در مورد تعداد گاوهای سرابی کشور آمار دقیقی در دسترس نیست.

مرکز پشتیبانی گاو بومی سرابی نخستین بار در اواخر دهۀ 60 با شناسایی و خرید تعدادی از گاوهای سرابی آغاز به کار کرد. هرچند خلوص گاوهای موجود در این ایستگاه حفظ شده است، تلاقی‌های کنترل نشده در سطح منطقه، خلوص گاوهای باقی مانده را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. از سوی دیگر، شرایط اقتصادی تولید موجب کاهش تمایل دامداران به نگهداری گاوهای بومی شده و همین امر این نژاد را با خطر جدی انقراض مواجه ساخته است (6).

گاو سرابی

گاو گلپایگانی

گاو گلپایگانی (اصفهان) بخاطر داشتن درصد چربی بالا (4.99) و مقاومت در برابر بیماري‌ها به خصوص تیلریوز (Theileriosis) معروفیتی خاص در ایران به ویژه در ناحیه گلپایگان دارد. میانگین شیر تولیدی گاو گلپایگانی در دوره شیردهی 188 روزه، 823 کیلوگرم است.

رنگ این نژاد از مشکی یک دست شروع و به زرد حنائی ختم می‌گردد و در این فاصله داراي رنگ‌هاي قهوه اي و قرمز مایل به قهوه اي  و همچنین گاهی به رنگ ابلق می‌شود. در رابطه با افزایش وزن روزانه، بازده غذایی و کیفیت لاشه، گوساله‌هاي نژاد هلشتاین و گلپایگانی معلوم شده که افزایش وزن در گوساله‌هاي هلشتاین بیش تر و  از نظر بازده غذایی گوساله‌هاي گلپایگانی بهتر هستند.

گاو گلپایگانی

گاو کردی

گاو کردی، بومی منطقه کردستان ايران و عراق بوده و جزء نژادهای بدون کوهان است. گاوهای اين نژاد از نظر فيزيكی کوچک با استخوان بندی ظريف و شاخ‌های کوتاه هستند. از نظر رنگ پوشش بدن، سياه و قهوه ای با لكه‌های روشن در شكم، دست، پا وصورت هستند. گاوهای کردی منطقه دشت نسبتا جثه بزرگ و به مقدار جزيی شير بيشتری توليد می کنند.

در منطقه دشت، گاوها حدود 7-8 ماه از مزارع و پس چر مزارع استفاده کرده و در ماه‌های سرد سال از ذخایر خوراکی استفاده می‌کنند. به طور مشابهی در مناطق کوهستانی 7-8 ماه مراتع و مابقی سال از ذخایر خوراکی استفاده می‌شود. در منطقه دشت دسترسی به غلات برای ذخیره بیشتر ولی کیفیت مراتع پایین تر است.

گاو کردی

گاو کرمانی

منطقه پراکنش گاو نژاد کرمانی در مناطق جنوبی استان کرمان شامل بم، جیرفت و کهنوج است. در دشت بم سالیان متمادی  تلقیح مصنوعی با اسپرم گاوهای جرزی دانمارکی انجام گرفت پس به ندرت می‌توان گاو نر بومی خالصی پیدا کرد. اما در دشت جازموریان (جیرفت و کهنوج)، گاوهای بومی بیشتری می‌توان یافت.

این گاوها عمدتا به رنگ سیاه دیده می‌شوند و تولید شیر در آن‌ها ناچیز است. هر دو جنس نر و ماده شاخ دارند و گوش‌های آن‌ها در مقایسه با سایر نژادها نیمه آویزان است. این نژاد اندامی کوچک با استخوان بندی ظریف و ماهیچه‌های ضعیف و جثه ای کوچک دارد.

گاو کرمانی

اصلاح نژاد گاو بومی

حيوانات اصلاح شده نسبت به نژادهای اصلاح نشده راندمان توليدی بالاتر و عملكرد بهتری دارند و هزينه توليد آن‌ها کمتر است. به عنوان مثال در خيلی از کشورها، هزينه های توليد شير در نتيجه ارتقای ژنتيكی کاهش پیدا کرده است. اصلاح ژنتيكی اگر به صورت مستمر باشد به دليل اينكه بر روی هم انباشته می‌شود ارزش ويژه ای دارد.

فرايند اصلاح نژاد، نيازمند انتخاب مولدهای برتر بوده و بايد افرادی که نسبت به سايرين قادر به توليد فرزندان بهتری هستند، شناسايی شوند. با وجود تنوع ژنتيكی در جمعيت، می‌توان ميانگين صفات را تغيير داد که برتری افراد انتخاب شده در نسل بعد ظاهر شود.

نژادهای بومی به دليل شدت انتخاب پايين، تعداد زياد پرورش دهندگان و محدوديت استفاده از تلقيح مصنوعی و ساير فناوری های توليدمثلی، از تنوع ژنتيكی بالايی برخوردارند. از طرفی با گذشت زمان و کسب آگاهی بيشتر نسبت به اهميت صفات مختلف، نيازهای جديدی مطرح می شود که سبب می‌شود متخصصين اصلاح نژاد از ژن های بومی استفاده کنند.

با افزايش توليد محصولات دامی و توليد محصولات پيشبينی نشده در آينده، لزوم حفظ تنوع ژنتيكی در دام‌های بومی را الزامی ساخته است. با توجه به روند رو به رشد جمعيت کشور و کمبود منابع غذايی و دغدغه های حاصل از آن، علم اصلاح نژاد توانسته  بستر مناسبی را برای بهبود راندمان توليد و بازده اقتصادی فراهم کند.  

تیم فارموژن می‌تواند به اصلاح نژاد ژنومیکی دام‌های شما کمک کند. برای آشنایی بیشتر با این خدمات با ما تماس بگیرید.

نژاد گاو شیری و هرآنچه که باید بدانید!

گاوهای جهان به دو دسته نژاد گاو شیری و گوشتی تقسیم می‌شوند. گاو شیری، ماده گاوی است که بخاطر شیردهی بسیار جهت تولید فراورده‌های لبنی پرورش می‌دهند، در مقابل برخی گاوها، گاو گوشتی هستند که برای تولید گوشت پرورش داده می‌شوند.

گاو هلشتاین فریزن، ایرشایر، براون سوئیس، گرنزی، جرزی و شورت هورن جزو مشهور ترین نژادهای گاو شیری جهان هستند. نژادهای هرفورد، براهمن، برانگوس، شورت هورن، آنگوس، گالووی، لیموزین و سمینتال جزو مشهورترین نژاد گاوهای گوشتی جهان محسوب می‌شوند. گاوهای چالوسی، سرابی، دشتیاری، تالشی، سیستانی، گلپایگانی و نجدی از معروف­ترین نژادهای گاوهای ایرانی هستند.

در ادامه انواع نژاد گاو شیری در جهان را معرفی و توضیح مختصری درباره گونه­ ها و منشا گاو می­ دهیم.

گاو (Bos taurus)

نژادهای گاو به دو نوع اصلی تقسیم می شوند. گاو Bos indicus (Bos taurus indicus)، که معمولا “گاو کوهان دار” (zebu) نامیده می شود، با آب و هوای گرم سازگار است و از مناطق گرمسیری جهان مانند هند، آفریقای سیاه (Sub-saharan Africa)، چین و آسیای جنوب شرقی سرچشمه گرفته است.

Bos taurus (Bos taurus taurus) ، که معمولا به عنوان گاو “تارین” (taurine) شناخته می‌شود، به طور کلی با آب و هوای سردتر سازگار است و تقریبا تمام نژادهای گاو را که از اروپا و شمال آسیا سرچشمه می‌گیرند، شامل می‌شود. امروزه، هیبریدهای Taurus/indicus به طور گسترده­ای در مناطق نیمه­ گرمسیری پرورش داده می شوند و ترکیبی از ویژگی‌های هر دو نوع اجدادی را دارند.

گاو هلشتاین فریزن کلاسیک

وقتی به گاو شیری فکر می ­کنید، احتمالا هلشتاین سیاه و سفید را در ذهن خود تجسم می­ کنید. گاو هلشتاین (Holstein-Friesians) تقریبا 90% از گاوهای شیری در آمریکا را تشکیل می­ دهد. این گاو به طور میانگین بیش از 11600 کیلوگرم شیر در یک دوره شیردهی تولید می­ کند. وزن گاو ماده هلشتاین 680 کیلوگرم است. منشا این گاو به هلند بر می­گردد و برای اولین بار در سال 1320 هجری شمسی وارد ایران شد.

برای آشنایی با این نژاد می‌توانید مقاله آشنایی با نژاد گاو هلشتاین را مطالعه کنید.

گاو هلشتاین فریزن

گاو جرزی زیبای کوچک

گاوهای جرزی (Jersey) نژاد کوچکی با وزن 400-500 کیلوگرم (گاو ماده) هستند، با موهای قهوه ای روشن و چشم ­های بزرگ و زیبا. این گاوها به طور میانگین 6113 کیلوگرم شیر در سال تولید و غنی ترین شیر از نظر چربی را دارند (5.45% چربی و 3.88% پروتئین) که اغلب برای تولید کره و پنیر استفاده می ­شود. گاوهای جرزی اصالتا اهل بریتانیا هستند و به خوبی گرما را تحمل می‌کنند.

آرام و مطیع بودن از ویژگی­ های اصلی گاو جرزی است، ولی گاهی اوقات رفتارهای پرخاشگران ه­ای نیز از خود نشان می دهند. همچنین طول عمر زیادی هم دارند.

گاو جرزی

گاو براون سوئیس یار قدیمی

گاوهای براون سوئیس (Brown Swiss) قدیمی ترین نژاد گاوها محسوب می‌شوند. این نياد بسیار مطیع است و همچنین گوش ­های خزدار بزرگی دارند و به عنوان دومین گاو شیری پرتولید (پس از هلشتاین) شناخته می شوند. منشا این نژاد، منطقه آلپ در سوئیس است.

گاو سوئیس قهوره­ای ماده 590-640 کیلوگرم وزن دارد. شیر آنها به دلیل نسبت بالای پروتئین به چربی برای تهیه پنیر ایده آل است.

گاو براون سوییس

گاو گرنزی طلای فرانسوی

گرنزی (Guernsey) به لطف شیر طلایی خود به عنوان نژاد سلطنتی شناخته می­ شود. مقدار زیاد بتا کاروتن (منبع ویتامین A) باعث رنگی بودن شیر می‌شود. رنگ این نژاد می تواند از  حنایی تا طلایی متغیر باشد و اغلب دارای پاهای سفید و نواحی سفید روی بدن است. وزن گاو ماده گرنزی 450-500 و وزن گاو نر 600-700 کیلوگرم است. گاوهای گرنزی اهل بریتانیا هستند، اما گمان می رود که منشا آن از دو نژاد فرانسوی باشد.

گاو گرنزی

گاو ایرشایر – جنگجوی اسکاتلندی

Dunlop نام قدیمی گاو ایر شایر (Ayrshire) است؛ با رنگ سفید و قرمز شناخته می‌شود. البته رنگ قرمز می‌تواند محدوده نارنجی تا قهوه‌ای تیره را شامل شود. گاو ماده این نژاد 450 تا 600 کیلوگرم وزن دارد. ایرشایر طول عمربالایی دارد، به راحتی با محیط خود سازگار می شود و به دلیل سازگاری در اکثر نقاط جهان از جمله آفریقای جنوبی یافت می­ شود.

گاو ایرشایر

گاو شورت هورن شیری – پیشگام

شورت هورن شیری (Milking Shorthorn) اولین گاوهای شیری بودند که به آمریکا ، نیوزلند و استرالیا آورده شدند. شورت هورن شیری بخشی از نژاد گاو شورت هورن است که در ابتدا برای تولید گوشت گاو پرورش یافته و اصالتا اهل انگلستان است.

گاو نژاد شورت هورن دو منظوره محسوب می­شود و می­تواند برای تولید گوشت یا شیر استفاده شود. از نظر اندازه، بزرگ و به رنگ سفید و ابرش (قرمز، مشکی یا قهوه­ای مخلوط با سفید) است. همچنین می­تواند عمدتا قرمز با برخی لکه ­های سفید باشد. شیر آن به دلیل نسبت بالای پروتئین به چربی معروف است.

گاو شورت هورن شیری

گاو سمینتال منشا گاوها

سمینتال (Simmental)، یک نژاد گاو گوشتی و شیری محسوب می شود که خاستگاه اصلی آن دره سیم کشور سوئیس است. همچنین منشا گاوهایی از جمله مونت بیلیارد، فلکویه (Fleckvieh) و Pezzata Rossa d’Oropa، گاو سمینتال است.

سازگاری بالا با شرایط محیطی مختلف، باروری بالا و طولانی مدت، طول عمر بالا، زایمان آسان، بلوغ زودرس، نرخ رشد خوب، تبدیل و کارآیی خوراک از ویژگی ­های گاو سمینتال محسوب می ­شود.

گاو سمینتال

گاو نژاد شیری مونت بلیارد

مونت بلیارد (Montbeliarde‎)، یک نژاد گاو شیری ابلق از ناحیه مونت بیلیارد در شرق فرانسه است و از سال 1354 وارد ایران شده است. مونت بیلیارد دو منظوره (شیری و پرواری) است و ماده آن عمدتا برای لبنیات و به ویژه برای تهیه پنیر نگهداری می‌شود و البته مصارف گوشتی نیز دارد. گاوهای بالغ ۶۰۰ تا ۷۰۰ کیلوگرم وزن و حدود ۱۴۵ سانتی‌متر قد دارند. نرهای بالغ نیز ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ کیلوگرم وزن دارند.

گاو مونت بلیارد

قیمت گاو نژاد شیری

در دامپروری­های سراسر کشور مبنای نگهداری و پرورش انواع نژاد گاو را میزان بازدهی از لحاظ تولید گوشت و شیر می­ دانند. معمولا نژادهایی که بازدهی بیشتری دارند قیمت بالاتری هم دارند.

برخی از نژادها از لحاظ افزایش وزن استعداد زیادی ندارند اما تولید شیر در آن­ها زیاد است و اگر هدف تولید شیر و لبنیات باشد گاوهای شیرده برای خرید مناسب­تر هستند. گاوها بر اساس وزن، نژاد و سن قیمت گذاری می­شوند و معمولا چون بیشتر آن­ها بازدهی تقریبا یکسانی دارند تفاوت قیمت آنچنانی ندارند. اما در میان گاوهای یک گونه نیز، برخی دام ­ها صفات تولیدی را در بالاترین میزان خود نشان می­دهند.

تیم فارموژن تشکیل شده از متخصصین ژنتیک، علوم دامی و علوم داده، در حوزه اصلاح نژاد، ارزیابی ژنومیک و انتخاب دام برتر با رویکرد افزایش بازده اقتصادی گامی مهم و موثر برداشته است و نیاز دامداران به واردات اسپرم ­های خارجی و ارسال نمونه ­های خون یا بافت دام به خارج از کشور برای ارزیابی ژنومیکی را کاهش داده است. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

رئیس شبکه دامپزشکی: شیوع بیماری‌ های دامی ناشی از کمبود تغدیه مناسب حیوان است

رئیس شبکه دامپزشکی ابرکوه با اشاره به کاهش بارندگی در سال آبی ۱۴۰۰- ۱۳۹۹ و تداوم پدیده خشکسالی گفت: شیوع بیماری‌ های دامی و تضعیف سیستم ایمنی بدن دام‌ ها، ناشی از کمبود تغذیه مناسب است.

به نقل از خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، دکتر سعید امیدسالاری در حاشیه پایان اجرای طرح واکسیناسیون بیماری های هاری، تب مالت و طاعون نُشخوارکنندگان کوچک در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: کنترل بیماری‌ های دامی از نظر اقتصادی و بهداشتی اهمیت زیادی دارد و حدود نیمی از بیماری های شناخته شده انسانی از دام به انسان منتقل می‌شوند.

وی با بیان اینکه از اواخر اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۰ حدود ۱۱۰ هزار راس دام سبک شهرستان علیه بیماری‌های مختلف دامی ایمن سازی شدند، اظهارکرد: این دام‌ها با بهره گیری از توان ۲ گروه دامپزشکی، یک گروه نظارتی و همچنین بخش خصوصی در دامداری های صنعتی و نیمه صنعتی  ۳۴ روستا و همچنین دام عشایر علیه بیماری‌ های مختلف دامی واکسینه شدند.

وی ادامه داد: ۶۵ هزار راس دام سبک علیه بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک واکسینه شدند. ۲۵ هزار راس بره و بزغاله زیر یک سال علیه تب مالت واکسینه شدند. همچنین هزار و ۵۰۰ قلاده سگ علیه بیماری‌ هاری رایگان واکسینه شدند.

امیدسالاری  ادامه داد: اجرای طرح واکسیناسیون علیه بیماری های دامی در راستای ایجاد ایمنی لازم در جمعیت بره و بزغاله و همچنین جلوگیری از بروز و شیوع بیماری تب مالت در جامعه هدف انسانی است.

هدف طرح واکسیناسیون علیه بیماری ها ایجاد ایمنی در انسان است

رییس شبکه دامپزشکی ابرکوه بیان کرد: بیماری تب مالت (بروسلوز) به دلیل آثار اقتصادی در دامداری‌ها و آثار طولانی مدت بیماری در جمعیت انسانی، مهمترین بیماری مشترک بین انسان و دام  است .

این مسئول تورم مفاصل، تب، لرز و سردرد را از علایم  بیماری تب مالت در انسان عنوان کرد و یادآور شد: درمان بسیار سخت و دردناک در دام به جز سقط جنین، تقریبا علائم مشخصه ظاهری دیگری ندارد.

اساسی‌ترین راه‌ مبارزه با بیماری تب مالت بر اساس نظر ایشان به شرح زیر است:

  • آموزش دامداران در ارتباط با چگونگی برخورد با دام‌های سقط کرده، جنین‌های سقط شده و مراقبت‌های بهداشتی موقع زایمان
  • عدم مصرف شیرخام، سرشیر، خامه، بستنی سنتی
  • رعایت مقررات بهداشتی و قرنطینه‌ای از جمله ضدعفونی جایگاه و محتوای سقط و زایمان حیوان به وسیله فرمالین و شعله دادن
  • همچنین جداسازی دام‌های زایمان کرده از گله به مدت حداقل یک هفته
  • واکسیناسیون

شهرستان ابرکوه پنج واحد داروخانه دامپزشکی، یک واحد مرکز مایه‌کوبی مستقل و یک واحد کلینیک دامپزشکی دارد.

ابرکوه رتبه سوم تولید محصول دامی استان یزد را در اختیار دارد و سالانه حدود ۴۰ هزار تن فرآورده های دامی شامل  پنج هزار و ۵۰۰ تن گوشت مرغ ، یک هزار و ۶۳۰ تن گوشت قرمز، ۲۴ هزار و ۷۵۰ تن شیرخام، ۱۶ تن عسل و پنج هزار تن تخم مرغ تولید می کند که ۷۰ درصد آن در بازار سایر استان‌ها و کشورهای حوزه خلیج فارس عرضه می شود.

تعداد واحدهای دامی استان حدود چهار میلیون واحد است.

مرکز شهرستان ۵۵ هزار نفری ابرکوه در ۱۴۰ کیلومتری جنوب غربی شهر یزد قرار دارد.

برنامه های ساداتی نژاد برای وزارت جهاد کشاورزی اعلام شد

ساداتی نژاد وزیر جهاد کشاورزی

برنامه های سید جواد ساداتی نژاد وزیر پیشنهادی جهاد کشاورزی دولت سیزدهم با عنوان «برنامه تحول کشاورزی ایران با رویکرد جهادی» که به مجلس نیز ارائه می شود، منتشر شد.

به گزارش روابط عمومی معاونت امور تولیدات دامی، برنامه های سید جواد ساداتی نژاد وزیر پیشنهادی جهاد کشاورزی دولت سیزدهم با عنوان «برنامه تحول کشاورزی ایران با رویکرد جهادی» منتشر شد. این برنامه ها خلاصه ای از آن چیزی است که به زودی برای مطالعه در اختیار نمایندگان مجلس شورای اسلامی قرار می گیرد تا ساداتی نژاد بتواند از نمایندگان مردم رای اعتماد بگیرد.

متن خلاصه برنامه های سید جواد ساداتی نژاد وزیر پیشنهادی سید ابراهیم رئیسی برای وزارت جهاد کشاورزی به شرح زیر است:

چرایی اهمیت بخش کشاورزی

یکی از مهمترین مؤلفه های اقتدار ملی، اقتدار غذایی است. با توجه به تجربه های موجود در دنیا، اقتدار غذایی بعضا از اقتدار نظامی کلیدی تر و اثرگذارتر می باشد. از جمله پیش نیازهای اولیه اقتدار غذایی، دستیابی به امنیت غذایی با تحول بخش کشاورزی و تاکید برظرفیت های داخلی کشور است. بخش کشاورزی با داشتن زیربخش های چهارگانه زراعت، دامپروری، شیلات و جنگل داری یکی از مهمترین بخش های اقتصادی ایران است. این بخش با توجه به ویژگی های منحصربفرد ایران از جمله ۴ فصل بودن و سابقه تاریخی ایران در تأمین غذای خاورمیانه (انبار غله منطقه) ظرفیت تبدیل شدن به موتور محرکه اقتصادی و جایگزینی نفت را دارد. بخش کشاورزی علاوه بر تأمین امنیت غذایی کشور نقش مهم و قابل توجهی در ایجاد اشتغال دارد.

بر اساس آمارهای مرکز آمار توان اشتغالزایی بخش کشاورزی در سال ۱۳۹۸ حدود 0.84 نفر به ازای هر یک میلیارد ریال سرمایه گذاری در این بخش بوده است. به عبارتی با یک سرمایه گذاری یک میلیارد تومانی در بخش کشاورزی حدود 14.9 شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجادخواهد شد. این عدد برای بخش صنعت و خدمات به ترتیب ۵ و ۸ شغل مستقیم و غیرمستقیم است. بخش کشاورزی طی سال های 1398-90 بسیار بهتر از بخش های صنعت و خدمات عمل کرده و رشد کلی اقتصاد را افزایش داده و به نوعی جبران کننده روند نزولی بخش های دیگر بوده است. این بخش در سال (۹۹-۹۸ ) همزمان با اوج تحریم های بین المللی دارای نرخ رشد 4.5 درصدی بوده است. در نتیجه در بازه زمانی مذکور نرخ رشد کل اقتصاد ایران 3.6 درصد بوده است.

اسناد بالادستی بخش کشاورزی

  • سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی
  • سیاست های کلی نظام در بخش کشاورزی
  • سند ملی آمایش سرزمین
  • سیاست های کلی نظام در بخش اصلاح الگوی مصرف
  • سیاست های کلی نظام در بخش منابع آب
  • سیاست های کلی نظام در بخش منابع طبیعی
  • سیاست های کلی نظام در بخش محیط زیست
  • سیاست های کلی جمعیت

چارچوب اندیشه ای حاکم بر برنامه ساداتی نژاد

  • شفافیت در ارائه خدمات به بخش کشاورزی
  • استفاده از مشارکت مردمی
  • برونسپاری و چابکسازی
  • پاسخگویی به ذینفعان کشاورزی
  • عدالت در سیاست ها و برنامه ها
  • تأمین رفاه قابل قبول برای همه
  • تأمین امنیت غذایی برای همه
  • حفاظت از منابع پایه و محیطزیست
  • فساد ستیزی و مقابله با بروکراسی
  • حرکت بر مدار اقتصاد مقاومتی
  • جهش تولید کشاورزی
  • روستا کانون تولید کشاورزی
  • حمایت از سرمایه گذاری در بخش کشاورزی
  • عشایر پشتوانه تأمین پروتئین

چالش های بخش کشاورزی

علیرغم ظرفیت های فراوان بخش کشاورزی، متاسفانه به دلیل سوء مدیریت ها و عدم سیاستگذاری جامع و نوآورانه، چالش های فراوانی برای بخش کشاورزی ایجاد شده است. چالش هایی که کارایی و بهره وری این بخش را کاهش داده و امنیت غذایی مردم و رفاه فعالان بخش کشاورزی با مشکل مواجه کرده است.

  • بهره وری پایین تولید
  • تامین مالی و سرمایه گذاری
  • مدیریت و سیاست (نقشه راه)
  • بازار یابی و تجارت محصولات
  • کشت سلیقه ای محصولات
  • صنایع تبدیلی و غذایی-غذایی
  • نقش آفرینی تشکل های صنفی
  • منابع طبیعی و محیط زیست
  • مدیریت منابع انسانی و ساختاری
  • توسعه روستایی و عشایری
  • داده و اطلاعات کشاورزی
  • فساد و بروکراسی اداری
  • ضایعات محصولات کشاورزی
  • سلامت محصولات کشاورزی

راهکارهای حل چالش های بخش کشاورزی

با وجود مشکلات فراوان بخش کشاورزی در صورت اتخاذ رویکردی تحول گرا و جهادی و به بکارگیری مدیریت سیستمی، خردمندانه و تغییرات ساختاری امکان غلبه بر چالش های موجود و ثروت آفرینی از بخش کشاورزی برای کشور وجود دارد.

  • مدیریت واحد تولید و تجارت (اجرای قانون تمرکز)
  • یکپارچه سازی مدیریت آب و خاک کشاورزی
  • افزایش بهره وری با نفوذ دانش و فناوری
  • یکپارچه سازی مدیریت اراضی کشاورزی
  • یکپارچه سازی مدیریت کانون های روستایی و عشایری
  • بکارگیری روش های نوین تامین مالی و سرمایه گذاری
  • مقابله با فساد و کاهش بروکراسی  بخش کشاورزی
  • یکپارچه سازی داده ها و اطلاعات کشاورزی
  • برنامه های پیشنهادی برای تحول بخش کشاورزی

همانگونه که مطرح شد با بکارگیری رویکردی تحول گرا و جهادی و عملیاتی سازی سازوکارهای ارتقاء بهره وری، افزایش ضریب نفوذ دانش و فناوری و تکمیل زنجیره ارزش محصولات بخش کشاورزی، رشد مضاعف بخش کشاورزی امکان پذیر است.

  • تکمیل زنجیره ارزش بخش کشاورزی
  • ترسیم نقشه راه اقتصاد کشاورزی
  • خودکفایی در محصولات اساسی
  • توانمندسازی روستائیان و عشایر
  • افزایش بهره وری بخش کشاورزی
  • تقویت تشکل های کشاورزی
  • بهره برداری صیانتی از منابع طبیعی
  • تسهیل فرایند صدور مجوزها
  • حمایت از طرحهای آبخیزداری

برنامه های پیشنهادی برای تحول بخش کشاورزی در برنامه ساداتی نژاد

  • مدیریت ریسک های کشاورزی با بیمه
  • توسعه دیپلماسی و بهبود تراز تجاری
  • تأمین سلامت محصولات کشاورزی
  • سنددار کردن اراضی کشاورزی
  • توسعه کشاورزی دانش بنیان
  • حمایت از صنایع تبدیلی و تکمیلی
  • حمایت از تولید محصولات باغی
  • جهش تولید بخش کشاورزی
  • تولید غذا و پروتئین بدون آب
  • توسعه صنعت دام، طیور و شیلات
  • مدیریت ریسک فساد با رگولاتوری
  • راه اندازی سامانه های برخط اطلاعاتی
  • طرح های ویژه و تحولی بخش کشاورزی

طرح‌های‌ ویژه

  • خوداتکایی در هسته های اولیه تولید (بذر، لاین)
  • تثبیت و توسعه ذخایر ژنتیکی دام و طیور کشور
  • پرورش ماهی در قفس و میگو در دریا و سواحل
  • پرورش شتر در مناطق بیابانی و مستعد کشور
  • توسعه زنبورداری و نوغانداری در مناطق مستعد
  • مدیریت و مقابله با خسارات تکراری بخش کشاورزی

طرح‌های‌ تحولی

  • افزایش بهره وری آب و آبخیزداری با مشارکت مردم
  • افزایش سطح زیر کشت دیم و پایداری تولید آن
  • احیا، توسعه و بهره برداری اصولی از مراتع کشور
  • مقابله با بیابانزایی، ریزگردها و تثبیت شن های روان
  • نوسازی باغات، توسعه کشت گلخانه ای و گیاهان دارویی
  • توسعه سیستم های نوین آبیاری شبکه ای و زهکشی

برنامه های کوتاه مدت بخش کشاورزی

با توجه به تأثیرپذیری بخش کشاورزی از تکانه ها و تحریم های ظالمانه به منظور تأمین امنیت غذایی و جلوگیری از نوسانات و تلاطم در بازار برنامه های زیر مورد توجه قرار می گیرد.

  • پیگیری تأمین ارز مورد نیاز برای واردات نهاده های دامی و گندم در سال جاری
  • پیگیری تأمین ارز مورد نیاز برای واردات کالاهای اساسی برنج، روغن و شکر
  • برنامه ریزی تهیه ۱۰۰ هزار تن تخم مرغ در هر ماه برای تنظیم بازار تخم مرغ
  • پیگیری تأمین ارز مورد نیاز برای واردات مرغ،گوشت منجمد و تخم مرغ نطفه دار
  • پیگیری و تسریع در تأمین ارز مورد نیاز برای واردات علوفه خشبی و خوراک دام
  • تأمین نهاده برای تولید ماهانه حدود ۲۳۰ هزار تن گوشت مرغ برای تنظیم بازار
  • پیگیری تسریع ترخیص و توزیع نهاده های دامی رسوب شده در بنادر کشور
  • پیگیری تامین منابع مالی لازم برای جبران خسارت بیمه کشاورزان و پرداخت
  • خرید تضمینی شیر توسط سازمان تعاون روستایی و شرکت پشتیبانی امور دام

هدف گذاری‌های بلند مدت

عنوان۱۴۰۰۱۴۰۴
تولید محصولات کشاورزی (میلیون تن)۱۲۹۱۶۵
سهم بخش کشاورزی از تولید ناخالص داخلی۱۱.۶۱۳.۷
سرانه درآمدی کشاورزان (میلیون تن در سال)۱۰۲۰
سرانه صادرات محصولات کشاورزی (دلار در سال)۱۷۳۴
تراز تجاری بخش کشاورزی (میلیارد دلار)-۴.۷
کشاورزی مبتنی بر قرارداد (درصد)۱۲۰
خوداتکایی در تولید دانه های روغنی (درصد)واردات ۹۰ درصدواردات ۵۰ درصد
افزایش سطح زیر کشت دیم (میلیون هکتار)۴.۴۱۰
تولید آبزیان (میلیون تن)۱.۲۲.۵
تولید گوشت قرمز (میلیون هکتار)۹۰۰ هزار تن۱.۲ میلیون تن
تولید گوشت مرغ (میلیون هکتار)۲.۸۳.۵
ضریب مکانیزاسیون بخش کشاورزی( اسب بخار در هکتار)۱.۷۲.۲
ضریب نفوذ بیمه کشاورزی (درصد)۰.۰۸۰.۲
میانگین صدور مجوزهای کسب و کار کشاورزی (درصد)۴۵۸۰
سهم فعالیت کشاورزی در تامین درآمد روستاییان (درصد)۱۷۴۰
بهره‌وری آب در تولید محصولات گیاهی (کیلوگرم در متر مکعب)۱.۱۱.۸
سطح زیر کشت گیاهان دارویی (هزار هکتار)۱۲۸۲۰۰

تصمیم گیری درباره تخصیص ارز به واردات نهاده های دامی تا پایان مهر

واردات نهاده های دامی

عباسی معروفان نیاز روزانه نهاده های دامی کشور را ۴۴ هزار تن اعلام کرد و گفت: تا پایان‌ مهر درباره تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به نهاده های دامی تصمیم گیری می شود.

به نقل از پایگاه اطلاع رسانی کشاورزی ایران (اگنا)، حسن عباسی معروفان سرپرست دفتر خدمات بازرگانی معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی درباره آخرین وضعیت توزیع نهاده دامی در سامانه بازارگاه اظهار کرد: بنابر آخرین آمار، از ابتدای سال تاکنون، حدود ۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تن نهاده در سامانه بازارگاه عرضه شده که از این میزان بیش از ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تن ذرت، یک هزار و ۶۰۰ تن جو و مابقی به کنجاله سویا اختصاص دارد.

عرضه روزانه ۴۷ تن نهاده دامی در سامانه بازار گاه

او نیاز روزانه نهاده دامی کشور را ۴۴ هزار تن اعلام کرد و افزود: بنابر آمار به طور متوسط روزانه ۴۷ هزار تن نهاده در سامانه عرضه شده که این امر بدان معناست که عرضه نهاده به میزان سهمیه بندی انجام شده است. عباسی معروفان ادامه داد: بنابر سهمیه تعیین شده معاونت امور دام، نهاده در سامانه بازارگاه عرضه شده است، حال اینکه دامداران اذعان می کنند که نهاده نیست یا به میزان کافی به دستشان نمی رسد، ناشی از شرایط خشکسالی و کاهش تولید علوفه در مرتع است.

این مقام مسئول از کاهش چشمگیر تولید علوفه خبر داد و گفت: همه ساله حدود ۴ میلیون تن علوفه طبیعی در مرتع به صورت رایگان چرا می شد و قرار بود کاه و کلش ۱۰ میلیون تن گندم در اختیار دامدار قرار گیرد که به دلیل خشکسالی خرید به ۵ میلیون تن رسید که تمامی این عوامل منجر به کمبود نهاده در بازار شده است. به گفته او، بنابر میزان ارز تخصیصی، کالا به میزان کافی توزیع شده است.

عدم تخصیص ارز به نهاده طی ۲ ماه و نیم گذشته

عباسی معروفان با بیان اینکه یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار ذرت، جو، کنجاله سویا و دانه سویا در بنادر و کشتی ها وجود دارد، گفت: هم اکنون منتظر تخصیص و تامین ارز از سوی بانک مرکزی هستیم.سرپرست دفتر خدمات بازرگانی معاونت بازرگانی وزارت جهاد با اشاره به ثبت سفارش ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تن نهاده دامی بیان کرد: واردات و ترخیص کالا از بنادر نیازمند تامین و تخصیص ارز است که تاخیر در تخصیص ارز، بازار را متلاطم می کند.او از تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به نهاده دامی و سایر کالاها تا پایان‌ مهر خبر داد و گفت: پایان مهر برای تخصیص ارز به واردات نهاده دامی و سایر کالاها مجدد تصمیم گیری می شود. این مقام مسئول با اشاره به تاثیر حذف ارز ترجیحی نهاده دامی بر قیمت محصولات بیان کرد: با حذف ارز ترجیحی، حداقل ۵۰ درصد قیمت محصولات پروتئینی افزایش می یابد که با این وجود دولت باید یارانه به دهک های محروم جامعه دهد و به عبارت دیگر کالای مورد نیازشان را تامین کند. هر چند طی یک سال و نیم اخیر به عنوان دست اندرکاران بخش کشاورزی مکاتباتی مبنی بر حذف ارز ترجیحی به دلیل مسائل نظارتی داشتیم. او در پایان تصریح کرد: طی ۲ ماه و نیم گذشته بانک‌مرکزی تامین ارز مورد نیاز را انجام نداده است که با طولانی شدن روند تخصیص ارز، تامین کالا به ویژه نهاده دامی دچار مشکل می شود که امیدواریم هرچه سریع تر این بحران مرتفع شود، کما اینکه مشکلات حمل و نقل در گذشته منجر به رسوب کالا در بنادر شده بود که هم اکنون با افزایش ۲ برابری تعداد کامیون ها، کالاها حمل شده است.